Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Hakan Özer
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: Bu araştırmada farklı azot dozu ve ekim normlarında yetiştirilen çemen genotiplerinin verim ile bazı tarımsal ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: 2016 ve 2017 yıllarında Erzurum ekolojik koşullarında “Şansa Bağlı Tam Bloklar” deneme desenine göre yürütülen bu çalışmada 2 çemen genotipi (İran ve Türkiye), 3 ekim normu (2, 4, 6 kg/da) ve 5 azot dozunun (0, 2, 4, 6 ve 8 kg/da) kombinasyonları 4 tekerrürlü olarak test edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada çemen genotiplerin incelenen karakterlere etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Genel olarak, Türkiye genotipinin İran genotipine göre tohum verimi, yağ oranı ve diosgenin oranı bakımından daha üstün olduğu belirlenmiştir. Farklı ekim normlarının, bakla uzunluğu, protein oranı ve yağ oranı hariç diğer bütün karakterler üzerine etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Ekim normunun dekara 2 kg’dan 4 kg’a çıkarılması tohum verimi, diosgenin oranı ve trigonelline miktarını artırmıştır. Azot dozları, incelenen bütün parametreleri önemli derecede etkilemiştir. Tohum verimi 4 kg/da azot dozuna kadar artış göstermiş ve en fazla verim bu azot dozundan elde edilmiştir. En yüksek diosgenin oranı ve trigonelline miktarı 6 kg/da dozundan elde edilmiştir.
Sonuç: Erzurum ekolojik koşullarında gerçekleştirilen bu araştırma, çemende tohum verimi bakımından Türkiye genotipinin daha uygun olduğu ve dekara 4 kg ekim normu ile 2 kg azot dozunun kullanılması durumunda en iyi sonucun alınabileceğini göstermiştir.