OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ KAYGI DURUMLARININ EBEVEYN DUYGU SOSYALLEŞTİRME DAVRANIŞLARI AÇISINDAN İNCELENMESİ


Arş. Gör. Zeynep Sena DERDİYOK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karabük Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Özlem Gözün Kahraman

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarının kaygı durumlarının ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları ile ilişkisinin incelenmesidir. Çalışma grubu 3-6 yaş döneminde çocuğu olan 194 anneden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Yeniden Düzenlenen Okul Öncesi Kaygı Ölçeği (YD-OÖKÖ) ve Çocukların Olumsuz Duyguları ile Başa Çıkma Ölçeği (ÇODBÇÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t- testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre okul öncesi dönemdeki çocukların kaygı puanları çocuğun cinsiyeti ve okul öncesi eğitimi alma durumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir. Kaygı puanları anne yaşı, anne eğitim durumu, anne çalışma durumu, çocuğun yaşı, doğum sırası, kardeş sayısına göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Kaygı ölçeği puanları ile çocukların olumsuz duyguları ile başa çıkma ölçeği arasında sosyal kaygı, genel kaygı, belirgin korku ve toplam kaygı alt boyutları ile ebeveynde sıkıntı, cezalandırıcı tepki ve küçümseyici tepki alt boyutları arasında pozitif yönde ilişki elde edilmiştir. Ayrılık kaygısı ile ebeveynde sıkıntı, cezalandırıcı tepki, küçümseyici tepki, duyguya odaklı tepki ve probleme odaklı tepki alt boyutları arasında pozitif yönde ilişki elde edilmiştir. Modern çağın sürekli karşılaşılan yeni yaşam zorlukları ile kaygıyı artırdığı, hayat performansını etkilediği ve özellikle çocuklarda dikkate alınması gereken bir konu olduğu göz önüne alınarak bu çalışma ile konu üzerine farkındalık oluşturulmuştur. Bu doğrultuda uzmanların konu üzerine önleyici daha fazla çalışma yapması önerilir.