Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: İsmail Seçer
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Bu araştırma ile ortaokul öğrencilerinin okul tükenmişlik düzeylerini azaltmaya yönelik olarak bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitim uygulaması geliştirilmesi ve etkililiğinin karma araştırma yöntemi ile test edilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden olan gömülü desen kullanılmıştır. Bu amaçla bir müdahale uygulamasını içeren deneysel uygulama öncesinde, sırasında ve sonrasında olmak üzere üç farklı zamanda nitel veri sürece dâhil edilmiştir. Araştırmanın müdahale uygulaması gerçek deneysel desenlerden ön test son test kontrol gruplu deneysel desen ile yürütülmüştür. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Erzurum ilinde bulunan iki farklı ortaokulda 8. sınıfta öğrenim gören öğrenciler ile yürütülmüştür. Örnekleme sürecinde öncelikle küme örnekleme yöntemi ile çalışmanın yürütüleceği okullar belirlenmiş ve bu okullarda okul tükenmişliği yaşayan öğrenciler belirlendikten sonra tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 30 öğrenci ile deney ve kontrol grupları belirlenerek araştırma sürecinde geliştirilmiş olan BDT temelli psikoeğitim uygulaması deney grubunda 9 hafta boyunca gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz yöntemleri, nicel verilerin analizinde normallik analizleri ve Tek Faktörlü Kovaryans Analizi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgular BDT temelli psikoeğitim uygulamasının okul tükenmişliğinin azaltılmasında etkili bir yaklaşım olduğunu ve uygulama esnasında elde edilen dokümanların ve uygulama sonrasında yapılan görüşme süreçlerinin analizinden elde edilen bulguların nicel yöntemlerle elde edilen bulgularla örtüştüğü ve nitel bulguların nicel bulguları yeterli düzeyde açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda uygulanmış olan bilişsel davranışçı terapi temelli okul tükenmişliği psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin okul tükenmişliği düzeylerini azaltmada etkili bir program olduğu ve nitel bulguların bu durumu teyit ettiği söylenebilir.