Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Zerrin Köşklü
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz geçiş
güzergahı üzerinde bulunan ve tarih boyunca çeşitli uygarlıklara evsahipliği
yapan Erzurum’un kuzey ilçelerinden Oltu, Olur, Şenkaya, Tortum ve Uzundere
ilçe mahallelerinde inşa edilen ve günümüze ulaşabilen tarihi evler
incelenmiştir. Bu evler, geleneksel Erzurum evlerinin yanı sıra Doğu Karadeniz
evlerininde özelliklerini bünyesinde barındırmaları ve kırsal mimariye
yansıması açısından son derece önemlidir.
Çalışma konusunu 19. yüzyılın başlarından
20. yüzyılın başlarına kadar olan dönemde inşa edilmiş evler oluşturmaktadır.
Tespit edilen 120 ev, mevcut olan evler ve harap durumdaki evler olarak iki
gruba ayrılarak katalog bölümünde tek tek değerlendirilmiş plan ve mimari
özellikleri belirlenmiştir.
Çalışmanın beşinci bölümünde bölge evlerinin
planları, cepheleri, kapı ve pencereleri, üst örtüleri, mekan birimleri ve
mimari elemanları ele alınmış Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz örnekleri ile
benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyulmuştur. Bölge evlerinin her iki
bölgenin özelliklerini taşımakla birlikte kırsala özgü karakteristik özellikler
taşıdığı ve işlevselliğin ön planda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar
Kelimeler: Erzurum, Kuzey ilçeler, Geleneksel Ev, Tandırevi, Kırlangıç
kubbe.