Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Necdet Hayta
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Kudüs, çağlar boyunca korumayı başardığı çok kültürlü, birden fazla ırk ve din içeren kimliği nedeniyle uluslararası jeopolitikte seçkin bir konuma sahiptir. Geçmişi incelemenin asıl amacı dünü ve bugünü doğru anlamaktır, 19. yüzyıl Kudüs'ün bugünkü durumunu belir-leyen en etkili dönemlerden biridir. Bu doğrultuda söz konusu dönemin incelenmesi önem arz etmektedir. İlgili zaman diliminin kapsamlı ve bütünleşik bir resmini çizmek için çeşitli birincil ve ikincil kaynaklara dayalı bilimsel bir çalışma hazırlamak tarafımızca uygun görül-müştür. Kudüs, Osmanlı egemenliğinde daha önce yaşamadığı bir istikrar dönemine tanık ol-muştur. Kent ve çevresi dini ve siyasi bakımlardan Osmanlı padişahlarının dikkatini çekmiş-tir. Genel olarak Osmanlı İmparatorluğu özel olarak Kudüs tarihinin en hassas dönemlerinden birini ele alan çalışmamızın sınırlarını şu şekilde ifade etmek mümkündür: Çalışmamız Sultan II. Mahmut'un Osmanlı tahtına geçtiği, Kudüs'te Kıyamet Kilisesi'ndeki yangın ve Yeniçeri isyanı gibi büyük olayların yaşandığı 1808 yılıyla başlamaktadır. Kudüs Livası'nın Kudüs Mutasarrıflığına dönüştürüldüğü 1874 yılında bitmektedir. Bu iki tarih arasında farklı özellik-lere sahip 3 tarihsel dönem vardır. 1808-1831 arası dönem Kudüs'te geleneksel yönetim aşaması anlamındayken, 1831-1840 arasındaki Mehmet Ali Paşa'nın egemenliği dönemi, merkezileşmeye yönelik tedbirlerle bir geçiş evresini temsil etmiştir. Onun ardından Ku-düs'ün modern temeller üzerine inşa edildiği, her alanda bir kalkınmaya tanık olunan, yöne-timi ve prosedürleri açısından bambaşka bir dönem olan Tanzimat dönemi ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, söz konusu üç aşamada devlet idaresinin politikalarını ve topluma etkile-rini karşılaştırarak, idari, sosyal, ekonomik ve bilimsel sonuçlar üzerinden üç dönemde mey-dana gelen değişimleri ve olayları değerlendirme gayesine yönelik olarak hazırlanmıştır.