İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ GERÇEK ZAMANLI OTONOM KONTROLÜ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI TABANLI GÖRSEL ALGILAMA MİMARİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ


Dr. Öğr. Üyesi Emrah ŞİMŞEK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Barış Özyer

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, İnsansız Hava Araçları için yalnızca görüntü verisi kullanarak gerçek zamanlı çalışabilen yapay sinir ağı tabanlı 3 boyutlu monoküler bir algılama sisteminin geliştirilmesi amaçlanmıştır Yöntem: Bu amaç doğrultusunda, ardışık monoküler görüntüler ile odometri, derinlik ve anlamsal bilgiyi kullanarak ortamın 3 boyutlu anlamsal haritasını çıkarmayı hedefleyen, derin öğrenme tabanlı çoklu-görev sistemi geliştirilmiştir. Ayrıca, öteleme tahmininin karmaşıklığını azaltmak ve gerçek zamanlı çalışma performansını artırmak için bir koordinat dönüşüm yöntemi önerilmiştir. Buna ek olarak, algılama kararlılığını iyileştirmek amacıyla eğitim gerektirmeyen bir hareketli nesne tespit yöntemi geliştirilmiştir. Bulgular: Çalışma kapsamında önerilen koordinat dönüşüm yöntemi, odometri tahmin karmaşıklığını büyük ölçüde azaltmıştır. Bu sayede, önerilen derin öğrenme mimarisi, literatürdeki benzer çalışmalara kıyasla daha az parametreyle yüksek performanslı odometri tahmini gerçekleştirmiştir. Ayrıca, hareketli nesnelerin tespiti için geliştirilen anlamsal bilgiye dayalı yöntem, yüksek başarı sağlamıştır. Yalnızca görsel veri kullanılarak geliştirilen çoklu görev yöntemi ile yaygın veri setlerinde yer alan görüntülerden sahnelerin 3 boyutlu haritaları başarıyla çıkarılmış ve görselleştirilmiştir. Sonuç: Bu çalışmada önerilen çoklu-görev sistemi ve diğer yöntemler ile yalnızca görsel veri kullanılarak ortamın 3 boyutlu haritası yüksek performansla çıkarılmıştır.