Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mahmut Fırat
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Yağış
rejimleri ve davranışları, iklim değişikliğine bağlı olarak değişmektedir.
Yağış süreleri kısaldıkça, şiddeti artmaktadır. Kentsel alanlarda bina
yoğunluğunun artması, doğal derelerin yapısındaki bozulmalar ve düzensiz
yapılaşmalar sonucu drenaj sistemleri yetersiz kalmaktadır. Yağış
davranışlarının değişmesi ve kentsel alanlarda geçirimli yüzeylerin
azalmasından dolayı, şehir taşkınları ciddi zararlara neden olmaktadır. Şehir
taşkınlarının güvenli bir biçimde uzaklaştırılabilmesi için yağmursuyu drenaj
sistemleri kullanılmalıdır. Bu tür sistemlerin
işletilmesi sırasında, yanlış hidrolik hesap yapılması, deşarj noktalarının
doğru belirlenememesi, yanlış imalat ve kötü işçilik gibi birçok sebepten
dolayı sistem doğru çalışamamakta ve aksamaktadır. Bu çalışmada, kentsel
bölgelerde mevcutta hizmet veren yağmursuyu drenaj sistemlerinin farklı
tekrarlanma periyoduna sahip yağışlar için taşkın performansının analiz
edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Malatya il merkezi mevcutta hizmet veren
drenaj hattı pilot uygulama bölgesi olarak seçilmiştir. Geçmişte gözlenmiş
yağış kayıtları dikkate alınarak 5, 10 ve 15 dakikalık yağış süreleri, 2, 5 ve
10 yıl tekrarlanma periyotları için model oluşturulmuştur. Ayrıca uygulama
alanında sayısal yükseklik modeli, drenaj hattı, karakteristik bilgileri ve
bina yerleşimleri göz önünde bulundurulmuştur. Taşkın analizi coğrafi bilgi
sistemleri ve InfoWorks ICM yardımıyla yapılmıştır. Analizler sonucunda taşkın
yayılım haritaları hazırlanmıştır. Yağmursuyu drenaj hattının bazı bölgelerde
yetersiz kaldığı, mal ve can kaybına sebebiyet verebileceği gözlenmiştir.