Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Temel Eğitim, Türkiye
Tez Danışmanı: Yunus Berkli
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Türk sanatı tarihinde
ahşap direkli düz tavanlı cami geleneğinin kökeni Karahanlı devrine kadar
inmektedir. Büyük Selçuklu ve Gazneli devirlerinde devam eden bu gelenek
Anadolu Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde de varlığını sürdürmüştür.
Anadolu’nun birçok yöresinde ahşap direkli düz tavanlı cami ve mescitlerle
karşılaşılmaktadır. Türkiye’nin çoğu yöresinde olduğu gibi Erzurum merkezde de
ahşap direkli düz tavanlı cami ve mescitler inşa edilmiştir. Bunlar daha çok
16. Yüzyıl ile 19. Yüzyıl arası dönemlere ait olan örneklerdir.
Erzurum
merkezde bulunan ahşap direkli düz tavanlı cami ve mescitlerin plan ve mimari
özellikleri tanıtıldıktan sonra en son geçirdiği restorasyon çalışmalarında
neler yapıldığı, çalışmanın aslına sadık kalınarak yapılıp yapılmadığını incelemek
amaçlanmıştır. Çalışmada cami ve mescitlerin yerinde yapılan gözlem ve
incelemeleri ile beraber Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğünden alınan bilgi ve
belgelerle onarım ve değişiklikleri belirlenmiştir.
Uygulama
sonucunda elde edilen verilere göre 28 cami ve 4 mescit içerisinde restorasyonu
yapılan 15 cami ve 1 mescidin özgün hallerine sadık kalınarak onarım ve
yenilemelerinin gerçekleştirildiği görülmüştür. Tarihi değer taşıyan ibadet
yerlerinin orijinalliklerini kaybetmemesi için yapılan restorasyon projelerinin
aslına uygun bir şekilde yapılmasına özen gösterildiği tespit edilmiştir.