ERZURUM'DAKİ AHŞAP DİREKLİ DÜZ TAVANLI CAMİİ VE MESCİTLERİN RESTORASYON ÖNCESİ VE RESTORASYON SONRASI GENEL DURUMU


Arş. Gör. Şeyma KURT

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Temel Eğitim, Türkiye

Tez Danışmanı: Yunus Berkli

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Türk sanatı tarihinde ahşap direkli düz tavanlı cami geleneğinin kökeni Karahanlı devrine kadar inmektedir. Büyük Selçuklu ve Gazneli devirlerinde devam eden bu gelenek Anadolu Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde de varlığını sürdürmüştür. Anadolu’nun birçok yöresinde ahşap direkli düz tavanlı cami ve mescitlerle karşılaşılmaktadır. Türkiye’nin çoğu yöresinde olduğu gibi Erzurum merkezde de ahşap direkli düz tavanlı cami ve mescitler inşa edilmiştir. Bunlar daha çok 16. Yüzyıl ile 19. Yüzyıl arası dönemlere ait olan örneklerdir.

Erzurum merkezde bulunan ahşap direkli düz tavanlı cami ve mescitlerin plan ve mimari özellikleri tanıtıldıktan sonra en son geçirdiği restorasyon çalışmalarında neler yapıldığı, çalışmanın aslına sadık kalınarak yapılıp yapılmadığını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada cami ve mescitlerin yerinde yapılan gözlem ve incelemeleri ile beraber Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğünden alınan bilgi ve belgelerle onarım ve değişiklikleri belirlenmiştir.

Uygulama sonucunda elde edilen verilere göre 28 cami ve 4 mescit içerisinde restorasyonu yapılan 15 cami ve 1 mescidin özgün hallerine sadık kalınarak onarım ve yenilemelerinin gerçekleştirildiği görülmüştür. Tarihi değer taşıyan ibadet yerlerinin orijinalliklerini kaybetmemesi için yapılan restorasyon projelerinin aslına uygun bir şekilde yapılmasına özen gösterildiği tespit edilmiştir.