ERZURUM KENTİ ÖRNEĞİNDE KENT MERKEZİNDEKİ ÖNEMLİ CADDELERİN GÜRÜLTÜ DEĞİŞİMLERİNİN BELİRLENMESİ VE ÖNLEME ÇALIŞMALARI

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Serkan Özer

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Günümüzde nüfus artışı, kentleşme ve giderek artan çeşitli ve oldukça hareketli gürültü kaynaklarının kullanımındaki artış nedeniyle gürültünün şiddeti de artmaya devam etmektedir. Gürültü diğer birçok şehirde olduğu gibi Erzurum’da da son yıllarda ki durumunun belirlenmesi için önemli bir konu haline gelmiştir. Bu sorundan hareketle çalışmada ilin kentsel gürültü seviyesinin tespiti yapılarak, kentin geçmiş yıllardaki gürültü seviyeleri arasındaki değişimin ortaya konulması ve bunun nedenlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu çalışma ile gürültü haritaları oluşturularak bu haritalar ile gürültünün azaltılması ve sürdürülebilir sağlıklı bir kent profilinin oluşturulması için alınması gereken önlemler belirlenmiştir. Aynı zamanda gelecekte yapılacak kentsel planlama ve tasarım çalışmalarına altlık oluşturması için gürültü kirliliğinin azaltılmasına yönelik öneriler getirilmiştir.

Yöntem: Çalışma alanı olarak seçilen Erzurum kent merkezinde karayolu gürültüsünü tespit edebilmek için trafik yoğunluğunun fazla olduğu ana yol ve caddeler üzerinde belirlenen noktalarda gürültü ölçümleri yapılmıştır. Yapılan çalışmada 66 noktada gürültü ölçüm noktası belirlenmiş ve bu noktalarda gürültü ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler, Sabah (07:15-08:15), Öğle (12:00-13:00), Akşam (17:00-19:00) olacak şekilde günde 3 defa ve farklı zamanlarda 3 tekrar olmak üzere yapılmıştır. Her noktada 4 dakika boyunca 1 saniye aralıklarla yapılan ölçümlerle ortalama 240 değer elde edilmiştir. Ölçüm yapılan noktalardaki gürültü seviyeleri tespit edilerek, gürültü haritaları oluşturulmuştur. Gürültü değerlerinin arasındaki farkın önemli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Anova istatistiki analizi yapılmıştır.

Bulgular: Çalışmada elde edilen verilere göre çalışma alanlarında ortalama gürültü değerleri içerisindeki gürültü seviyesi, 66 nokta içerisinde 34 noktada 65 dB(A)’in üzerinde olup tüm noktalar içerisinde bu noktaların payı %52’dir. Erzurum kentinde gürültü seviyesi sabah, öğle, akşam vakitlerinde Gürültü Kontrol Yönetmeliği’nde izin verilen 65 dB(A)’in üzerinde olduğu tespit edilmiştir. En yüksek gürültü seviyesine sahip olan Gün Sazak Kavşağı’nda gürültü seviyesi izin verilen değerden +7,09 dB(A), 50.Yıl Caddesi Tortum Kavşağı’nda +3,92 dB(A), Ahmet Yesevi Caddesi Kavak Camii önünde +3,79 dB(A) fazla olduğu bulunmuştur.

Sonuç: Erzurum’da yoğun kullanılan alanlarda yapılan ölçümlerde gürültü seviyelerinin yüksek olduğu noktalar tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre Erzurum kenti içerisindeki gürültü yüksekliği dikkate alındığında gürültüyü arttıran en önemli etmenin araç sayısındaki artış olduğu görülmektedir. Bu tez çalışmasıyla Erzurum kent merkezinde önemli caddelerin gürültü değişimleri belirlenip, gürültü haritaları oluşturulduktan sonra öneriler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Erzurum, Gürültü Kirliliği, Karayolu Ulaşım Gürültüsü, Gürültü Haritası.