15 YAŞ GRUBU MESLEKİ VE TEKNİK LİSE ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİK OKURYAZARLIKLARININ GERÇEKÇİ MATEMATİK EĞİTİMİ İLE GELİŞTİRİLMESİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Remzi Yavaş Kıncal
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Araştırmada 15 yaş grubu mesleki ve teknik lise öğrencilerinin matematik
okuryazarlıklarının gerçekçi matematik eğitimi ile geliştirilebilirliğinin, bu süreçte gelişime
katkı sağlayan faktörlerin, gelişimi engelleyen sorunların, sorunlara yönelik çözüm yollarının,
matematiğe yönelik tutum ve öz yeterlik inançlarının incelenmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Araştırmada eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim
öğretim yılında Erzurum’da bir mesleki ve teknik lisede 10. sınıf öğrencileriyle
gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları demografik bilgi formu, PISA matematik
okuryazarlık testi, matematik tutum ölçeği, matematik öz yeterlik ölçeği, eylem süreci ve
sonrasında kullanılan öğrenci ve öğretmenlere yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formları,
yapılandırılmış gözlem formu, ses ve video kayıtları, araştırmacı ve öğrenci günlükleri ve
öğrenci ürünlerinden oluşmaktadır. Nitel veriler NVIVO programı aracılığıyla tematik analiz
tabii tutulmuştur. Nicel verilerin analizinde ise merkezi eğilim ve değişim ölçüleri, bağımlı
gruplar için t testi, Wilcoxon işaretli sıralı testi, Cohen d testinden yararlanılmıştır.
Bulgular: Araştırmanın mevcut durum bulgularında öğrencilerin matematik
okuryazarlıklarının matematiğe yönelik tutumlarının ve öz yeterlik inançlarının düşük olduğu
görülmektedir. Eylem sürecinde matematik okuryazarlığının geliştiği; gelişime katkı sunan ve
engelleyici olan faktörlerin olduğu; matematiğe yönelik tutum ve matematiğe yönelik öz
yeterlik inancının pozitif yönde değişim gösterdiği görülmektedir.
Sonuçlar: Araştırmada öğrencilerin matematik okuryazarlıklarının düşük olduğu; mesleki ve
teknik lise öğrencilerinin okuryazarlıklarının düşük olmasına neden olan birçok dezavantajlı
durumu bir arada yaşadıkları; matematiğe yönelik tutum ve öz yeterlik inançlarının düşük
olduğu ortaya konulmaktadır. Gerçekçi matematik eğitimine dayalı yürütülen eylem süreci ile
öğrencilerin matematik okuryazarlıklarının geliştiği; gerçekçi matematik eğitiminin temel
ilkelerinin ve öğretim ilkelerinin gelişime katkı sağladığı; süreçte öğrencilerin problem ve
çözümüne kaygıyla yaklaşmaları, problemi okumaktan çekinmeleri dolayısıyla problemi
anlamamaları, probleme yönelik çözüm planını deneme yanılma yapmaları matematik
okuryazarlığını engelleyen önemli sorunlar olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Eylem süreci ile
öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarının ve öz yeterlik inançlarının pozitif yönde değişim
gösterdiği; matematik okuryazarlığı gelişimi ile matematiğe yönelik tutum ve öz yeterlik
inancındaki değişimin birbirlerini karşılıklı olarak etkilediği ortaya konulan önemli sonuçlardır.
Araştırmada matematik dersi öğretim programlarının gerçekçi matematik eğitimine yönelik
düzenlenmesine ve duyuşsal özelliklerin programlarda daha fazla yer almasına ilişkin
önerilerde bulunulmuştur.