Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Bünyamin Ayçiçeği
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Cumhuriyetin kuruluşundan sonra, İstanbul'da yayın hayatına başlayan ve 28 sayı çıkan Mihrâb, dönemin İslâmcı düşünceyi temsil eden münevverlerinin ahlâkî, felsefî, edebî, ictimâî ve tarihî konulara dair yazı ve şiirlerinin yer aldığı bir dergidir. Hilâfetin kaldırıldığı, Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu'yla eğitim alanında köklü değişimlerin yaşandığı ve ilerleyen süreçte hayata geçirilecek inkılapların tartışıldığı bir ortamda yayımlanan Mihrâb Dergisi, siyasî konularda fikir beyan etmekten kaçınmıştır. Derginin yazarları, devletin ve toplumun kalkınmasının, dinî ve millî değerlere aykırı düşmeyecek adımlarla mümkün olacağını dile getirmişlerdir. Batılılaşma hakkında görüşlerin yanında dinî, felsefî ve tasavvufî konularla Türk ve İslâm tarihine dair yazılar ve şiirler, derginin muhtevâsını oluşturmaktadır. Derginin 1-10. sayılarının metnini günümüz harflerine aktarmayı amaçlayan bu çalışmamızda Osmanlı döneminde ilk süreli yayınların çıkışından Cumhuriyet dönemine, Mihrâb'ın yayımlanmasına kadar olan süreç hakkında bilgi verilmiştir. Mihrâb Dergisi tanıtılarak derginin muhtevâsından, edebî yönünden, dergiye katkıda bulunan yazar ve şairlerden bahsedilmiş, derginin 1-10. sayılarında yer alan yazıların özetlerine yer verilmiştir. Son bölümde derginin ilk on sayısının hafif transkripsiyonlu metni, dizin ve sözlük ilavesiyle beraber ortaya konmuştur.