Ekolojik düşünce üzerinden Whitehead'in süreç kavramının sanatsal pratiklerle ilişkilendirilmesi


Arş. Gör. Niyazi DEĞİRMENCİ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik A.S.D., Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Tuğrul Emre Feyzoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihte ekolojik düşünce, tıpkı doğrudan sanat yapma eyleminde bulunmayan fakat onun nüvesini oluşturan primitif komün topluluklarının, doğayla birlikte uyumlu biçimde yaşamasından gelmektedir. Ancak doğaya yapılan yıkıcı müdahaleler, Sanayi Devrimi'nin gerçekleşmesi ve endüstri çağıyla birlikte bu düşünce tekrar gün yüzüne çıkmıştır. Yine bu dönemlerde evrenin mekaniktistik görüş şekliyle algılanması ve doğaya olan yıkım boyutunun artmasından ötürü ekoloji biyolojiden bağımsız bir bilim olarak adlandırılmıştır. Bilim alanında gerçekleşen bu farkındalık, kendisini farklı alanlarda da göstermiştir. Plastik sanat alanının da etkilendiği bu hareket sonrası bir grup Amerikalı sanatçının Land Art hareketiyle doğa, teknik malzeme olarak tekrar kullanılmış ve ekolojik sanat hareketiyle de doğaya tekrar bir geri dönüş yaşanmıştır. Çalışmanın amacı, Whitehead'in süreç kavramıyla ekolojik düşünce kavramlarının tek bir kesişim noktası altında sanatsal çalışmalara uygulanmasıdır. Yaşamın bizzat kendisinde olan, doğadaki evrilen süreç anlayışı, Whitehead tarafından sistematik bir biçimde tekrar ele alınmıştır. Onun kurucularından biri olduğu süreç felsefesi, birçok disipline ışık tutmuş ve bu felsefeyle farklı bakış açıları geliştirilmiştir. Bu çalışmada Whitehead'in teolojik olarak geliştirdiği süreç kavramının sanat alanında araştırılacak ve uygulanacak olması nedeniyle, çalışmaya özgünlük kazandırması hedeflenmiştir. Çalışmada yararlanılacak teknik ve tematik çözümlemeler ile neticelenen sanat uygulamaları, diğer canlıların da katılımlarıyla süreç üzerinden ekololojik bir yaşam ortamı sunması hedeflenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Whitehead süreç, ekoloji, kaos, iki kültür, küf, toprak altında 300 gün, eko mankenler.