Preterm yenidoğan annelerinde bebek bakımı eğitiminin maternal bağlanma ve annelik özyeterliğine etkisi


Doç. Dr. Türkan KADİROĞLU

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Fatma Güdücü Tüfekci

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Preterm yenidoğan annelerinde bebek bakımı eğitiminin maternal bağlanma, annelik özyeterliği ve özgüvenine etkisini değerlendirmek, aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın diğer amacı, ölçüm aracı olarak kullanılan 'Algılanan Annelik Özyeterlik Ölçeği'nin Türkçe kültürel adaptasyonunu gerçekleştirmektir. Materyal ve Metot: Araştırma, metodolojik ve deneysel olarak, iki aşamalı gerçekleştirildi. Birinci aşamada, Algılanan Annelik Özyeterlik Ölçeği Türkçe formunun uyarlanması metodolojik olarak yapıldı. İkinci aşama, ön-test son-test kontrol gruplu deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırma, Erzurum'da, Kamu Hastaneler Birliği, Nenehatun Kadın Doğum Hastanesi, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde Mart 2016 - Mayıs 2018 tarihleri arasında yapıldı. Bulgular: Araştırmada, yenidoğan döneminin sonunda, deney (p<.001) ve kontrol (p<.05) grubundaki preterm yenidoğan annelerinin grup içi son-test maternal bağlanma düzeylerinin anlamlı şekilde yüksek olduğu tespit edildi. Deney grubundaki annelerin son-test maternal bağlanma (p<.001), algılanan annelik özyeterliği (p<.01) ve özgüveni (p<.01) düzeylerinin kontrol grubundaki annelere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulundu. Annelerin maternal bağlanma ile algılanan annelik özyeterliği (p<.05) arasında orta ve özgüveni (p<.05) arasında düşük düzeyde, algılanan annelik özyeterliği ile özgüveni (p<.001) arasında ise orta düzeyde pozitif yönde bir ilişkili olduğu saptandı. Sonuç: Yenidoğan döneminin sonunda, her iki grupta preterm yenidoğan annelerinin maternal bağlanma düzeyleri yükseldi. Annelerin bebek bakımına yönelik eğitilmeleri, maternal bağlanmalarını, algılanan annelik özyeterliklerini ve özgüvenlerini geliştirdi. Ayrıca, maternal bağlanma ile algılanan annelik özyeterliği ve özgüveni, algılanan annelik özyeterliği ile özgüveni arasında doğru orantıda bir ilişki vardı.