Dijitalleşmenin kayıtdışı ekonomiye etkileri
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Yusuf Temür
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Dünyada son yüz yılda teknoloji yetişilmesi mümkün olamayan bir hızda ilerlemiş ve
bilgi iletişim teknolojisi ciddi bir şekilde gelişme kaydetmiştir. Bu gelişmeler ile birlikte
dünyada dijitalleşme ve dijital ekonomi kavramlarının kullanımı da her geçen gün artmaktadır.
Dijitalleşmenin ve teknolojinin gelişmesiyle, ulusal sınırlar ortadan kalkmış ve geleneksel
ekonominin yerini dijital ekonomi almıştır. Dijital ekonominin gelişme kaydetmesi ile birlikte
ülkelerin bu ekonomiyle ilgili yasal mevzuatında eksiklikler meydana gelmiştir. Geleneksel
ekonomi ile ilgili olarak hazırlanan bu mevzuatlar dijital ekonomi için yetersiz kalmıştır. Dijital
ekonominin yaygınlaşmasıyla birlikte kayıt dışılık da artış göstermiştir. Ülkeler dijital
ekonominin, vergilendirilememesi boşluğunu doldurmak ve kayıt dışılığı azaltmak için
mevzuatlarında değişiklikler yapmak zorunda kalmışlar özellikle dijital ekonominin
vergilendirilmesi için mevzuat çalışmaları yapmaya başlamışlardır. Ayrıca, dijitalleşme ile
birlikte bilgi ve iletişim teknolojisinin de gelişmesiyle artış gösteren e-hizmetler sayesinde,
kayıtlı ekonomiye geçiş daha kolaylaşmış ve mükelleflerin takip edilmesi vergilerin daha şeffaf
ve verimli bir şekilde toplanması kolay hale gelmiştir. Bununla birlikte geliştirilen ödeme
sistemleri ve ödemelerin dijital ortamlarda yapılması ile mükelleflerin takip edilmesi daha
kolaylaşmakta ve kayıt dışılık daha az seviyelere indirilmektedir.
Bu çalışmada dijitalleşmenin ve dijital ekonominin gelişmesi ile birlikte kayıt dışılığın
nasıl etkilendiği ele alınmıştır. Ülkelerin dijital ekonominin vergilendirilmesi için yaptıkları
mevzuat çalışmaları araştırılmıştır. Özellikle dijitalleşmenin, kayıt dışı ekonominin
azaltılmasında sunmuş olduğu avantajlar incelenmiş ve dijital ekonominin gelişmesi kayıt dışı
ekonomiye yapmış olduğu etki araştırılmıştır.