Hemoglobin, albümin, lenfosit ve trombosit (HALP) skoru ile prematüre retinopatisi (ROP) arasındaki ilişkinin araştırılması

---

Öğr. Gör. Ali Said YER

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tez Danışmanı: Muhammet Çelik

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hemoglobin, Albümin, Lenfosit ve Trombosit (HALP) Skoru ile Prematüre Retinopatisi (ROP) Arasındaki İlişkinin Araştırılması Amaç: Prematüre retinopatisi (ROP) gelişiminde ve hastalığın evrelerinde HALP (Hemoglobin, Albümin, Lenfosit, Platelet) skorunun ve çeşitli klinik değişkenlerin rolünü araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yürütülen bu çalışmada 160 prematüre bebek incelendi; olgular ROP gelişen (n=76) ve gelişmeyen (n=84) gruplara ayrıldı. HALP skorları doğumda (HALP-1) ve 34–36. haftalar arasında (HALP-2) hesaplandı. HALP-2 için ROC analizi yapılarak Youden indeksiyle 34.8 eşik belirlendi ve bu eşiğe göre düşük/yüksek risk grupları oluşturuldu. HALP-1 ile HALP-2 farkını yansıtan HALP-FARK değişkeni değerlendirildi; ayrıca sayısal ve kategorik klinik değişkenlerin ROP ile ilişkisi analiz edildi. Bulgular: HALP-2 skoru ROP gelişen grupta anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.001); ROC analizinde güçlü ayırt edicilik saptandı (AUC=0.882). 34.8 eşiğinde düşük HALP-2, ROP riskini yaklaşık 13.6 kat artırdı (OR=13.65; p<0.001). HALP-FARK da anlamlıydı (p=0.001). Entübasyon, PDA, sürfaktan tedavisi ve transfüzyon ROP ile ilişkili bulundu; düşük hemoglobin, albümin ve trombosit düzeyleri ROP ile negatif, yüksek lenfosit yüzdesi ise pozitif yönde ilişkiliydi. Sonuç: HALP skoru ve bazı klinik değişkenler, ROP gelişimi ve evresel şiddetin öngörüsünde anlamlı belirteçlerdir. Özellikle HALP-2, yüksek ayırt edici performans göstermekte ve 34.8 eşiği üzerinden yapılan risk tabakalaştırması, prematüre bebeklerde erken dönemde riskli olguların saptanmasına ve ROP'un önlenmesine yönelik tarama ile müdahale stratejilerine katkı sunmaktadır.