Ana-baba Tutumları ile Saldırganlık Arasındaki İlişki

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tez Danışmanı: Aşkın, M.

Tezin Onay Tarihi: 1994

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

ÖZET Ana-baba tutumları (demokratik, otoriter ve ilgisiz) ile saldırganlık arasındaki ilişkiyi araştırdığımız bu çalışma, 1993-1994 öğretim yılında Erzurum'da bulunan beş lisenin son sınıflarında okuyan öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 328 öğrenci oluşturmuştur. Deneklerin ana-baba tutumlarının belirlenmesinde Kuzgun (1972), tarafından geliştirilen "Ana-Baba Tutumu Envanteri" kullanılmıştır. Ana-baba tutumlarını belirlemede çocukların daha güvenilir kaynak oldukları düşünülerek, çocuklardan bilgi alma yoluna gidilmiştir. Burada önemli olan ana-babalarm kendi davranışlarını nasıl algıladıkları değil, çocukların ana-babalarımn davranışlarını nasıl algıladıklarıdır. Deneklerin gösterdikleri saldırgan davranışlar ise güvenilirliği ve geçerliliği yurtiçi ve yurtdışında yapılan araştırmalarla kanıtlanan ve tamamı Aşkın tarafından Türkçe'ye çevrilen "Saldırganlık Ölçeği" ile ölçülmüştür. Elde edilen bulgular, ana-baba tutumları ile saldırganlık arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğunu göstermiştir. Otoriter ana-baba tutumunda yetişen bireyler katı, kuvvet uygulayıcı ve ihtiyaçlarına karşı bir duyarsızlığın var olması nedeniyle, demokratik ve ilgisiz ana-baba tutumlarına oranla daha fazla saldırganlık eğilimi göstermişlerdir. Ayrıca demokratik, otoriter ve ilgisiz ana-baba tutumlarında, sözel saldırganlığa sahip bireylerin sayısı, diğer saldırganlık alt boyutları ile ilgili davranışlara sahip olan bireylerden fazla olduğu, araştırmamızın bulgularında görülmektedir. Demokratik ana-baba tutumunun ortalaması da, otoriter ve ilgisiz ana-baba tutumlarından yüksek bulunmuştur. Cinsiyet ile saldırganlık arasındaki ilişkinin de analiz edildiği çalışmamızda cinsiyet ile saldırganlık arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı tesbit edilmiş, ekonomik durumun ise bireylerin saldırganlık düzeylerini etkilediği sonucuna varılmıştır. Öğrenme ürünü olarak ortaya çıkan ana-baba tutumları bireylerin davranışlarını büyük ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle genel geçer bir ana-baba tutumu aramak yerine, başta demokratik tutum olmak üzere, otoriter ve ilgisiz tutumlardan da faydalanmak gerekmektedir.