2023 Kahramanmaraş Depremleri Bağlamında Kırılgan Gruplar: Engelli Bireyler, Yaşlı Bireyler, Kadınlar Ve Çocukların Afet Deneyimlerine Kesişimsel Bir Bakış
Sağlık Bilimlerinde Güncel Eğilimler ve İleri Çalışmalar, Prof. Dr. Fatih HATİPOĞLU, Editör, All Sciences Academy, Konya, ss.210-217, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: All Sciences Academy
- Basıldığı Şehir: Konya
- Sayfa Sayıları: ss.210-217
- Editörler: Prof. Dr. Fatih HATİPOĞLU, Editör
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Afetler toplumun tüm kesimlerini eşit biçimde etkilemekte; Belirtilen var olan sosyal, ekonomik ve fiziksel eşitsizlikler kimin daha kırılganlığında artış gösteriyor. Bu parçanın amacı, engelli bireyler, yaşlı bireyler, kadınlar ve çocukların afet deneyimlerini, tek grup bireyler arası salgınları ortak yıllardaki bir ilişki içinde bir araya getirmektir. Betimsel bir literatür derlemesi niteliğindeki bu gelişme, yazar tarafından bu bölümün spesifik olarak önerilen koşullu erişilebilirlik seçeneği, Baskı ve Serbestleşme (Basınç ve Serbestleşme) modeli ve engelliliğin sosyal modeli bir araya getirilerek bütüncül bir kuramsal çerçeve oluşturularak; ardından güncel uluslararası ve ulusal edebiyatla ilgili bir grup afet deneyimine ilişkin, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri incelendi. Bu tarama, dört grup afet deneyimini ortaklaştıran üç temel temayı ortaya koyuyor: afet öncesi planlamadan görünmezlik ve dışlanma, bakım ağlarına bağımlılık ile bu ağların afet sırasında kopması ve farklı kırılganlık türlerini gözetmeyen tekdüze mekansal tasarım. Bulgular ayrıca kırılganlık türlerinin birbirinden bağımsız değil, bireylerin taşıdığı çoklu kimlikler arasında iletişimin kesiştiğini gösteriyor. Bölüm, afet yönetim politikalarının tekil grup odaklı yaklaşımlardan bütüncül ve kesişimsel bir çerçeveye alınması gerekir; Bu geçişin ayrıntıları grup halindeki planlamanın tarihlerine doğrudan sunumunu ve geçici barınma kapsamı çok katmanlı ihtiyaçlar gözetlenerek tasarlanmasını sunuma ulaşmaktadır. Ayrıca bu bütünleşik yaklaşımın yalnızca fiziksel değil, yapay zeka destekli erken uyarı sistemleri gibi yeni teknolojik altyapıları da kapsaması aslında esastır.
Disasters do not affect all segments of society equally; pre-existing social, economic, and physical inequalities determine who will be more vulnerable. The aim of this chapter is to bring together the disaster experiences of disabled individuals, elderly individuals, women, and children within a common conceptual framework, going beyond individual group-based studies. In this descriptive literature review, the concept of conditional accessibility, the Pressure and Release model, and the social model of disability, proposed by the author specifically for this chapter, are brought together to create a holistic theoretical framework; then, the current international and national literature on the disaster experience of each group is reviewed in the context of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes. This review reveals three fundamental themes that unite the disaster experiences of the four groups: invisibility and exclusion from pre-disaster planning, dependence on care networks and their disruption during a disaster, and uniform spatial design that does not consider different types of vulnerability. The findings also show that vulnerability types are not independent of each other, but intersect in the way that the individual interacts with multiple identities. The chapter concludes that disaster management policies need to shift from singular group-focused approaches to a holistic and intersectional framework; this shift requires the direct participation of vulnerable group representatives in planning processes and the design of temporary shelters taking into account multi-layered needs. It is also suggested that this integrated approach should encompass not only physical infrastructure but also new technological infrastructures such as AI-supported early warning systems.