Atatürk Üniversitesi, ss.17, Erzurum, 2025
Bu çalışma, matematik öğretmeni adaylarının
kapsayıcı eğitime ilişkin görüşlerini, lisans eğitimleri süresince aldıkları
teorik ve uygulamalı derslerin sınıf içi kapsayıcı uygulamalara nasıl
yansıdığını ve öğretmenlik uygulaması sürecinde edindikleri deneyimleri
incelemeyi amaçlamaktadır. Kapsayıcı eğitim, tüm öğrencilerin bireysel
farklılıklarının dikkate alındığı, insan haklarına dayalı, eşit ve adil öğrenme
ortamları oluşturmayı hedefleyen bütüncül bir yaklaşımdır. Bu bağlamda,
öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitime yönelik bilgi ve becerilerinin hizmet
öncesi dönemde geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Araştırma, betimleyici
durum çalışması deseninde yürütülmüş; veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler,
doküman incelemeleri ve araştırmacı günlüğü aracılığıyla toplanmıştır.
Katılımcılar, öğretmenlik uygulamasını sürdüren ve uygulama sınıfında en az bir
özel gereksinimli öğrenci bulunan on matematik öğretmeni adayıdır. Çalışma
kapsamında elde edilen bulgular, öğretmenlik uygulaması, kapsayıcı eğitim ve özel
gereksinimli öğrenciler ve lisans eğitiminin kapsayıcı eğitim açısından
değerlendirilmesi şeklinde üç ana tema altında toplanmıştır. Bulgular, öğretmen
adaylarının kapsayıcı eğitim konusunda yeterli bilgi sahibi olmadığını,
kapsayıcı eğitim uygulamalarında çeşitli güçlükler yaşadığını, özel
gereksinimli öğrencilere yönelik uyarlamalar konusunda yeterince sorumluluk
almadıklarını ve bu konuda gözlemledikleri uygulamaların da yetersiz kaldığını
göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitime
ilişkin bilgi ve becerilerinin, lisans eğitimlerinin daha erken dönemlerinde
geliştirilmesi ve öğretmenlik uygulaması sürecinde de sistemli biçimde
desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Araştırma sonucunda hem teorik hem de
uygulamalı açıdan kapsayıcı eğitim anlayışının geliştirilmesine yönelik
öneriler sunulmuştur.