5. Rekreasyon ve Spor Yönetimi Kongresi, Antalya, Türkiye, 16 - 19 Mayıs 2024, ss.150-151, (Özet Bildiri)
Giriş Amaç: Dünyada ve ülkemizde bisiklet kullanımı hem iş hem de rekreasyonel açıdan kullanımında belirgin artışlar olmaktadır. Fiziksel, zihinsel ve sosyal aynı zamanda ekonomik açıdan da birçok faydası olan bisiklet kullanımının çevre dostu olarak kullanımı karbon ayak izinin azalmasına da faydaları olduğu bir gerçektir. Bireyler araçla ve/veya yürüyerek gidemedikleri yerlere bisiklet kullanım yoluyla keşfedip, meraklarını giderme, heyecan arama ve bu etkinliklerden doyum elde etmektedir. Toplum sağlığını destekleyen, sosyal kapsayıcılığı artıran, çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilir olan bisiklet branşına ilişkin alanyazın oluşturulması da bir o kadar önemlidir. Bu bilgilerden hareketle, rekreasyonel amaçlı bisiklet kullanan bireylerin merak ve keşfetme ve heyecan arayışı düzeylerinin belirlenmesi, demografik değişkenlerle karşılaştırılması ve ölçekler arasındaki ilişki ve etkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın çalışma grubunu rekreasyonel amaçlı bisiklet kullanan 73 kadın (Ortyaş = 23,80 ± 9,13) ve 216 erkek (Ortyaş = 32,36 ± 13,40) olmak üzere toplam 289 (Ortyaş = 30,57 ± 13,05) birey oluşturmuştur. Katılımcılar “Merak ve Keşfetme Ölçeği (MKÖ)” ve “Heyecan Arayışı Ölçeği (HAÖ)”ni cevaplamışlardır. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler için t testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon istatistiki yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Bulgulara göre, her iki ölçekte de çeşitli demografik değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Bu farklılıkların, MKÖ açısından 7 yıl ve üzeri kullanan ve HAÖ açısından bekar, dağ bisikleti kullanan katılımcıların lehine olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca MKÖ ile HAÖ arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmektedir. Katılımcıların merak ve keşif düzeyi heyecan arayışı düzeyi varyansının ise %24’ünü açıklayabildiğini göstermektedir. Bu bulgulardan merak ve keşif düzeyi heyecan arayışı düzeyini (β=0,49, t=2,94; p=0,00) istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Sonuç olarak, rekreasyonel amaçlı bisiklet kullanan bireylerin merak ve keşfetme, heyecan arayışı ve bisiklet etkinlik doyumu düzeylerinin yüksek olduğu; merak ve keşfetmenin heyecan arayışının üzerinde pozitif yönde belirleyici bir etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.