Akademik Veri Yönetim Sistemi
Sosyolojik Bağlam, cilt.6, sa.2, ss.185-212, 2025 (Hakemli Dergi)
Bu araştırma, Türkiye’deki Suriyeli sığınmacı kadınların yüksek doğurganlık oranlarını belirleyen toplumsal, kültürel ve yapısal etkenleri toplumsal cinsiyet bakış açısıyla incelemektedir. 2018 yılı verilerine göre, Suriyeli kadınların toplam doğurganlık hızı 5,3 olarak kaydedilirken, bu oran Türkiye genelinde 1,99’dur. Bu dikkat çekici fark, göçmenlerin doğurganlık davranışlarının yalnızca bireysel seçimlerden değil; aynı zamanda dini inançlar, kültürel normlar, ataerkil toplumsal cinsiyet rolleri ve sağlık hizmetlerine erişimdeki engellerden etkilendiğini göstermektedir. Çalışma, Erzurum’da ikamet eden 24 evli Suriyeli bireyle (12 kadın, 12 erkek) yürütülen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Görüşmeler, kadın ve erkeklerin doğurganlığa dair deneyimlerini karşılaştırmalı biçimde değerlendirme fırsatı sunmuştur. Elde edilen veriler, yüksek doğurganlık eğilimlerinin dini ve kültürel değerlerle meşrulaştırıldığını, kadın kimliğinin büyük ölçüde annelik üzerinden inşa edildiğini ve modern doğum kontrol yöntemlerine dair bilgi eksikliği ile güven sorunlarının yaygın olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma, “zorunlu annelik kültürü”, “ataerkil doğurganlık yükü” ve “gizli direniş stratejileri” gibi kavramlaştırmalar aracılığıyla göçmen kadın doğurganlığına yönelik özgün bir kuramsal çerçeve sunmakta ve sosyal politika geliştirme süreçlerine katkı sağlayabilecek çok boyutlu öneriler getirmektedir.