Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda Bir Sınır Dışı Etme Sebebi Olarak Terör Bağlantısı
Terörle Mücadelede Hukuki Perspektifler: Avrupa ve Türk Hukukunda Güncel Tartışmalar , Doç. Dr. Hüsnü Sefa ERYILDIZ,Dr. Öğr. Üyesi Bahar KÜPE, Editör, Atatürk Üniversitesi Yayınevi, Erzurum, ss.190-203, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Atatürk Üniversitesi Yayınevi
- Basıldığı Şehir: Erzurum
- Sayfa Sayıları: ss.190-203
- Editörler: Doç. Dr. Hüsnü Sefa ERYILDIZ,Dr. Öğr. Üyesi Bahar KÜPE, Editör
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bir devletin var olabilmesi için belirli bir toprak parçası üzerinde yaşayan insan topluluğuna ihtiyaç vardır. İnsan topluluğunun olduğu bir yerde de topluluğun ihtiyaçlarını karşılayabilecek, onları temsil edebilecek, yönetecek bir örgütlenmenin varlığı gerekmektedir (1). Bu çerçevede Fransız hukukçu Jean Bodin tarafından ilk kez ileri sürülen (2) egemenlik kavramı, belli bir toprak parçası üzerinde yaşayan insan toplulukları üzerinde mutlak, devredilemez, en üstün güç olarak ifade edilmektedir (3).
Egemen güç, toprakları üzerinde yaşayan herkesin bazı kurallara uymasını emretmekte, ayrıca kendi sınırları içerisine kimlerin nasıl gireceğini, yabancıların ülkede hangi şartlarda nasıl ikamet edebileceğini ve ülkede kalmaya devam edip edemeyeceğini kanunlarla belirleme yetkisine de sahiptir. Toplumun güvenliğini ve kamu düzenini sağlamak için öngörülmüş olan bu kurallara uymak o toplumda yaşayan vatandaşların yanı sıra yabancılar için de bir zorunluluktur. Kurallara uymayan kişiler bakımından öngörülen yaptırımlar o toplumda bulunan herkes için uygulanmaktadır. Ancak doktrinde kişi dokunulmazlığının istisnası olarak kabul edilen (4) ve kanunda belirlenen bazı kurallara uymayan yabancıların ülke sınırları dışına çıkarılması anlamına gelen sınır dışı etme, sadece yabancılara uygulanan bir işlemdir. Sınır dışı etme işlemi, ülkede kalması sakıncalı görülen bir yabancının fiilen ve hukuken ülke toprakları ile bağının kesilmesi anlamına gelmektedir (5).
Türk hukukunda sınır dışı etme, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun (YUKK) (6) 50 vd. maddelerinde düzenlenmektedir. Ayrıca YUKK’nın yanı sıra, sınır dışı konusunda Türkiye’nin de taraf olduğu ve YUKK’nın hazırlık sürecinde kaynak teşkil eden çok sayıda milletlerarası sözleşme bulunmaktadır.
YUKK’nın 54. maddesinde hakkında sınır dışı etme kararı alınacak yabancılar yer almaktadır. İlgili hükümde yer alan sınır dışı etme sebepleri doktrinde bazı yazarlar (7) tarafından amaçları bakımından; güvenlik tedbiri gerekçesiyle sınır dışı etme (YUKK m. 54/ 1-a), kamu düzeni gerekçesiyle sınır dışı etme ( YUKK m. 54/ 1- b, ç, d, k) ve yabancılar mevzuatına aykırılık sebebiyle sınır dışı etme ( YUKK, m. 54/ 1- c, e, f, g, ğ, h, ı, i) olmak üzere üç ana başlıkta incelenmektedir. Terör bağlantısı nedeniyle sınır dışı etme, kamu düzeni gerekçesiyle sınır dışı etme nedenleri arasında YUKK’nın 54/ 1- b ve k bentlerinde yer almaktadır. Çalışma konumuz yalnızca terör bağlantısı nedeniyle sınır dışı etme olduğu için çalışmada diğer sınır dışı etme sebeplerine yer verilmeyecektir. Çalışmanın ilk bölümünde Türk Hukukunda sınır dışı etme işlemine ilişkin genel esaslar kısaca açıklandıktan sonra YUKK’da yer alan terör bağlantısı nedeniyle sınır dışı etme konusu ve bu bağlamda durumları ayrı değerlendirilen uluslararası koruma statüsü/ başvurusu sahibi yabancılar ile geçici koruma statüsü sahibi yabancıların terör bağlantısı nedeniyle sınır dışı edilmesi sorunu üzerinde durulacaktır.