Yirminci yüzyılın başlarında Balkanlarda çete takibinde bulunarak huzur veasayişi sağlamakla görevli Osmanlı subaylarının birçoğu İttihatçı subaylardanoluşmaktaydı. Basın yoluyla muhalefet ise farklı bir boyuta taşınmıştı. İkinciAbdülmamid’in iktidarını “istibdat” olarak adlandıran bu subaylar meşrutiyetidaresini yeniden ilan ettirebilmek için kendi inisiyatiflerini de kullanarakyanlarındaki askeri birliklerle beraber devlete alenen isyan ederek dağaçıkmışlardı. Padişah buna karşı, Şemsi Paşa’yı durumu kontrol altına alarakasayişi sağlaması için görevlendirmişti. Ancak Şemsi Paşa’nın İttihatçı bir subaytarafından Manastır’da suikast sonucu öldürülmesi ve padişahın Rumeli’dekontrolü tam olarak sağlayamaması sonucunda 24 Temmuz 1908’de meşrutiyetiyeniden ilan ettiğini duyuracaktı. 24 Temmuz 1908’de gazetelerin başında ikisatırlık ufak bir “devlet bildirisi” yayınlandı. Bu bildiri, Anayasanın (Kanun-uEsasi) yeniden yürürlüğe girmesi konusunda padişah buyruğunun çıktığınımüjdeliyordu. Böylece 1878’de kapatılan meclis yeniden açılarak, anayasayürürlüğe konuldu ve seçimlere gidildi. Hüseyin Hilmi Paşa, 2 Aralık 1902’deRumeli Umûmî Müfettişliği’ne atanmıştır. Saraya sık sık gönderdiği yazılarda“göreve sadakatle devam etmekte olduğunu ve kendisine gösterilen güvene layık olmayaçalışacağını” bildirmiştir. İttihatçıların Rumeli’deki faaliyetlerini eleştiren HüseyinHilmi Paşa, bu örgütü de “cemiyet-i fesâdiye” diye adlandırmakta; onlarınpropaganda amaçlı astıkları afişleri ise “hezeyannâme” olarak nitelemiştir. Buaraştırmanın amacı, Hüseyin Hilmi Paşa’nın İttihatçılara karşı yürüttüğümücadeleyi saraya gönderdiği jurnaller temelinde ele almaktır. ÇalışmadaHüseyin Hilmi Paşa Evrakı dâhilinde yer alan jurnaller analiz edilmiş ayrıcaaraştırmayı desteklemek amacıyla telif eserler ve makalelerden deyararlanılmıştır.
In the aerly 20th century, many of the Ottoman officers who were responsible for ensuring peace and order by following the gangs in the Balkans consisted of Ittihat Officers (i.e. the Unionist Officers). Now, the opposition was carried to a different dimension with the press. These officers, who called Abdelhamid II’s reign as Opposition (Istibdat), rebelled voluntarily against the state with their military units and went up to mountains and used their own initiatives to ensure that the Constitution was proclaimed again. The Sultan, as a response, appointed Şemsi Pasha in charge of the situation and ordered him to ensure the public order. However, Şemsi Pasha was assassinated by an officer from the Ittihad proponents in a monastery, and the failure of the Sultan in controlling Rumelia fully caused that the Sultan proclaimed that he would announce the Constitutional Period again July 24, 1908. On July 24, 1908, a two-line State Declaration was released on the first pages of the newspapers. This article informed people about the good news that the orders of the Sultan were released for enacting of the Constitution (Kanun-u Esasi, i.e. the Basic Laws). Thus, the Parliament, which was closed in 1878, would be reopened; and the Constitution would be enacted and elections would be held. Hüseyin Hilmi Pasha On December 2, 1902, was appointed as the General Inspector of the Rumelia. He often sent reports to the Palace and said that he “was working in complete loyalty and he would continue to do so with faithfulness and would try to be worthy of the trust given in him”. Hüseyin Hilmi Pasha, who criticized the activities of Ittihad proponents (Unionists) in Rumelia, called this organization as “cemiyet-i fesâdiye” (i.e. the association for corruption); and defined the posters hung for their propaganda purpose as “delirium” (i.e. “hezeyannâme”. The purpose of this study is to examine the fight by Hüseyin Hilmi Pasha against the Ittihat proponents (Unionists) through the journals sent to the Palace by him. In the present study, the journals in Hüseyin Hilmi Pasha Documents were analyzed; and the copyright works and articles were made use of to support the study.
