Hem Çözücü Hem de Reaktif Olarak Kullanılan Florlu Çözücülerden Propargil Eterlerin Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması


Creative Commons License

Turan Y. N., Atmaca U., Bayrak Ç., Bayrak S.

24. Kromatografi Kongresi, Ağrı, Türkiye, 16 - 19 Mayıs 2026, ss.85, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ağrı
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.85
  • Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Eter türevleri, doğal ürünlerin [1,2] ve karbonhidratların [3] temel yapılarından biridir. Eterlerin farmasötik bileşiklerdeki yaygınlığı ve karbonik anhidraz enzimlerinin çeşitli hastalıklardaki kritik rolü [4] çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada hem çözücü hem de reaktif olarak kullanılabilen florlu çözücüler aracılığıyla propargil eterlerin sentezlenmesi ve bu bileşiklerin biyolojik aktivitelerinin araştırılmasını hedeflemiştir. Araştırmanın temel amacı, aril propargil alkollerin florlu çözücülerle C–O nükleofilik sübstitüsyon reaksiyonları ile yeni propargil eter türevlerinin elde edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda fenil asetilen ve çeşitli aromatik aldehitler n-BuLi varlığında THF (Tetrahidrofuran) içerisinde reaksiyona sokulmuş ve propargil akol türevi bileşikler sentezlenmiştir. Sentezlenen propargil alkoller hekzafloro-2-propanol (HFIP) ile reaksiyona sokularak hedef propargil eter bileşikleri elde edilmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapıları ¹H-NMR ve ¹³C-NMR spektroskopisi ile karakterize edilmiş ve sonuçların literatür ile uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Yöntemlerin başarılı şekilde uygulanabilmesi, yeni ilaç adaylarının geliştirilmesine katkı sağlayabilecek propargil eter türevlerinin sentezine yönelik alternatif bir yaklaşım sunmuştur.