Akademik Veri Yönetim Sistemi
Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi, sa.75, ss.23-32, 2025 (TRDizin)
Abbâsî Devleti’nin yaklaşık beş asır süren hakimiyeti boyunca, Arap edebiyatı altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde isimleri günümüze kadar intikal etmiş pek çok önemli edip ve şair yetişmiştir. İbnu’r-Rûmî, sınır tanımaz hicivleri ve pesimist karakteriyle bahse konu şairler zümresinin öne çıkan isimlerinden biridir. O, üslubu, hayal gücü ve betimleme yeteneğiyle Arap edebiyatının zirvelerinden biri olarak kabul edilmiştir. Arap edebiyatı sahasında farklı temalar bağlamında kaleme alınmış şiirlerden müteşekkil en hacimli divanlardan birinin de sahibi olan İbnu’r-Rûmî’nin şiirlerinde, somut bir melankoli ve hayal kırıklığı hali göze çarpmaktadır. Yaşadığı travmaların, zorluk ve sorunların onun üslubunu şekillendiren ve keskinleştiren temel etkenler olduğu açıktır. Şairin hayat tecrübesi sebebiyle kırılgan ve içe dönük bir kimliğe evirildiği ve uğursuzluk olarak addettiği çeşitli obsesyonları sebebiyle toplumla barışık olmayan bir ruh hali ve davranış durumunu benimsediği de şiirlerinden anlaşılmaktadır. Onun bu karamsar ruh hali sonraki dönemlerde şahsiyeti etrafında lanetli olduğu yönünde bir fenomeninin oluşmasına ve bu efsanenin kuşaktan kuşağa söylence formuyla aktarılmasına sebep olmuştur. İbnu’r-Rûmî’nin hayatı ve şiiri hakkında çalışma yapanların farklı zamanlarda başlarına gelen aksilikler bu algı ve kabul ile irtibatlandırılmış, şairin uğursuz olduğu yönünde yorumlar tarih ve edebiyat kaynaklarında aktarılmıştır. Çalışmada İbnu’r-Rûmî’nin pesimist ruh halinin arka planı incelenerek, şahsı etrafında oluşturulan lanetli olduğu minvalindeki söylencelere temel teşkil eden anekdotlardan ve bu hususta aktarılan argümanlardan örnekler sunulacaktır
During the Abbasid State’s rule, which lasted for about five centuries, Arabic literature experienced its golden age. During this period, many important writers and poets emerged whose names have survived to the present day. Ibnu’r-Rumi is one of the prominent names of the group of poets in question with his boundless satire and pessimistic character. He has been accepted as one of the pinnacles of Arabic literature with his style, imagination and descriptive ability. Ibnu’r-Rumi, who is also the author of one of the most voluminous divans consisting of poems written in the context of different themes in the field of Arabic literature, has a tangible melancholy and disappointment in his poems. It is clear that the traumas, difficulties and problems he experienced were the main factors that shaped and sharpened his style. It is also understood from his poems that the poet evolved into a fragile and introverted identity due to his life experiences and adopted a state of mind and behavior that was not at peace with society due to various obsessions that he considered as bad luck. His pessimistic state of mind caused the phenomenon of his being cursed to form in later periods and this legend to be passed down from generation to generation in the form of a legend. The misfortunes that those who studied the life and poetry of Ibn al-Rumi experienced at different times were connected to this perception and acceptance, and comments that the poet was unlucky were conveyed in historical and literary sources. In this study, the background of Ibn al-Rumi's pessimistic state of mind will be examined and examples will be presented from anecdotes and arguments that formed the basis for the legends that he was cursed around him.