Türkiye’de Okul Dışı Öğrenme Ortamları ile İlgili Yapılmış Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Creative Commons License

Akarsu T., Eser Ünaldı Ü.

Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, cilt.13, sa.2, ss.87-106, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de 2012-2026 yılları arasında Okul Dışı Öğrenme Ortamları (ODÖO) üzerine hazırlanan lisansüstü tezlerin araştırma eğilimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki tam metinlere doküman analizi uygulanarak veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre; tezlerin %65’i 2022 ve sonrasında üretilmiş olup, Fen Bilgisi Eğitimi alanında yoğunlaşmıştır. Yöntemsel tercihlerde; nicel araştırmalarda deneysel desenler, nitel çalışmalarda durum çalışması, karma yöntemlerde ise açıklayıcı sıralı desen öne çıkmaktadır. Örneklem seçiminde ölçüt örnekleme yöntemi benimsenmiş, genellikle 100’ün altındaki öğrenci grupları tercih edilmiştir. Nitel çalışmalarda gözlem, görüşme ve doküman incelemesi; nicel araştırmalarda ise başarı testleri, ölçekler ve kestirimsel analizler yaygındır. Çalışma, ODÖO alanındaki akademik birikimi bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koyarak, gelecekteki araştırmalar için metodolojik ve tematik bir çerçeve sunmaktadır. 

This study aims to examine trends in graduate theses, prepared in Türkiye between 2012 and 2026, on Out-of-School Learning Environments (OSLE). Data were analyzed using content analysis after applying document analysis to the full-text theses available at the CoHE National Thesis Center. According to the research findings, 65% of the theses were produced in 2022 or later and focused on Science Education. In terms of methodological preferences, experimental designs were prominent in quantitative research, case studies in qualitative research, and explanatory designs in mixed-methods studies. In sample selection, the criterion sampling method was adopted, and student groups of fewer than 100 were generally preferred. In qualitative studies, observation, interviews, and document analysis are common; in quantitative research, achievement tests, scales, and predictive analyses are prevalent. The study presents the academic body of knowledge in the field of OSLE from a holistic perspective, offering a methodological and thematic framework for future research.