EĞİMLİ TÜNELLERDE YENİLME KRİTERİNİN DEFORMASYON DAĞILIMI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
INTERNATIONAL GAZİANTEP SCIENTIFIC RESEARCH CONGRESS, Gaziantep, Türkiye, 21 - 22 Mayıs 2026, ss.39-58, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Gaziantep
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.39-58
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Tünel çevresinde meydana gelen deformasyonların iyi tahmin edilmesi tahkimat tasarımında büyük önem taşımaktadır. Deformasyon tahminine yönelik analitik, ampirik veya sayısal modellemeye dayalı yöntemler, basitleştirme yapmak amacıyla eğimsiz tüneller üzerine kurulmuştur. Eğimli tünellerde gerek uzunlamasına profilde gerekse kesitte meydana gelen deformasyon farklılıkları tahkimat tasarımının değişmesine neden olacaktır. Ayrıca, deformasyon dağılımlarında kaya kütlesi etkin bir rol oynasa da, hâkim süreksizliklerin deformasyon değişimindeki etkisi büyüktür. Bu çalışmada kaya kütlesi anizotropisini kontrol eden süreksizlikler Ubiquitous Joint Model ile verilirken, karşılaştırma yapmak için Mohr-Coulomb ve Hoek-Brown yenilme kriterleri kullanılmıştır. 300 m derinlikte 3 m yarıçaplı bir dairesel tünel üzerinden eğimin etkisi, 3 farklı yenilme kriteri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sayısal modellemede sonlu farklar yöntemi kullanılmış olup çalışma sonrası eğimli tünellerde deformasyon dağılımına hâkim süreksizliğin etkisinin çok fazla olduğu görülmüştür. Dolayısıyla deformasyon dağılımında anizotropinin etkisinin dikkate alınması gereken bir parametre olduğu görülmüştür.