Akademik Veri Yönetim Sistemi
SANARIN RİTMİ , Kocaeli, Türkiye, 13 - 17 Mayıs 2024, cilt.1, ss.84-85, (Özet Bildiri)
Toplumla daima sarsılmaz bir bağı olan tiyatro sanatı; geçmişten beri politik bir araç olarak kullanılmış ve ilkin
Aristokrasi, ardından burjuvazi, sonrada egemen sınıfın elinde adeta bir “silaha” dönüşerek, toplumu güdülemenin bir aracı olmuştur. Bu durumun ülkemiz tiyatro yazarlarında nasıl karşılandığı, özellikle 1960 sonrası
toplumcu tiyatro adı altında yazılan oyunların toplumcu gerçekçiliği ne kadar karşıladığı, çalışmamızın odağı
olmaktadır.
Ülkemizde ise; görece özgürlük ortamının hareketlendirdiği ve siyasi düşüncenin toplumsal arenada yer bulmaya başladığı 60’yıllarda baş göstermiştir. 1961 Anayasasının sağladığı özgürlük ortamı her alanda olduğu
gibi, tiyatromuzda da kendisini hissettirmiş ve oyun yazarlarımıza, devlet destekli ve ödenekli tiyatrolarımıza
olumlu katkılar sağlamıştır. Dönem itibariyle pek çok kurumsal tiyatro ve yazar bu özgür politik ortamda, özgün
eserler üretmeye başlatmıştır. Öyle ki, 1960-1970 yılları, tiyatromuzun altın çağları olarak anılmaktadır. Çünkü,
o döneme kadar neredeyse sözü bile edilemeyen bir toplumsal eleştiri dili, geleneksel tiyatromuzla da beslenerek özgün bir tiyatro oluşumunun yolunu açmıştır. Özellikle 1960 sonrası oyun yazarlarımızda görülen tavır;
epik diyalektik yaklaşım, bu yıllarda tiyatromuzun ivme kazanmasını sağlamıştır. Özgür düşünce ortamının bu
verimli yılları sayesinde metinli tiyatromuz, kısa tarihinde ilk kez özgün bir dil yakalama ve ulusal bir tiyatro
kimliği kurma adına önemli bir aşama kaydetmiştir. Tiyatro sanatının her türlü toplumsa ve otoriter baskıdan
bağımsız yükselişinin en iyi örneği, bu yıllarında verilmiştir.
Ancak, oyun yazarlarımız toplumcu gerçekçi akımla, ya biçimsel ya da içerik olarak doğru bir bağ kurabilmeyi
tam olarak başaramamışlardır.
The art of theater, which has always had an unshakable bond with society; It has been used as a political tool
since the past and has become a means of motivating society by turning into a “weapon” in the hands of the
aristocracy, then the bourgeoisie, and then the ruling class. The focus of our study is how this situation is
received by the playwrights of our country, especially the extent to which the plays written under the name
of communitarian theater after 1960 meet social realism.
In our country; It emerged in the 60s, when the environment of relative freedom was energized and political
thought began to find a place in the social arena. The environment of freedom provided by the 1961 Constitution has made itself felt in our theater as well as in every field and has made positive contributions to our
playwrights, state-supported and subsidized theaters. As of the period, many institutional theaters and writers started to produce original works in this free political environment. So much so that the years 1960-1970
are remembered as the golden ages of our theater. Because, a language of social criticism, which was almost
unmentioned until that period, was fed with our traditional theater and paved the way for the formation of an
original theater. Especially the attitude seen in our playwrights after 1960; The epic dialectical approach has
enabled our theater to gain momentum during these years. Thanks to these fruitful years of the free-thinking
environment, our theater with text has made an important progress in capturing a unique language and establishing a national theater identity for the first time in its short history. The best example of the rise of the
art of theater independent of all forms of social and authoritarian oppression was given during these years.
However, our playwrights have not been able to establish a correct connection with the social realist movement, either formally or contently.