İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU ALANINDA YAPAY ZEKÂ KULLANIMINA İLİŞKİN HUKUKÇU GÖRÜŞLERİ: ERZURUM ÖRNEĞİ
Bilişim hukuku dergisi, cilt.8, sa.1, ss.43-88, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 8 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.55009/bilisimhukukudergisi.1894642
- Dergi Adı: Bilişim hukuku dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.43-88
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Teknolojide yaşanan gelişmelerin etkisiyle günümüzde yapay zekâ araçlarının kullanımı her geçen gün artmaktadır. Söz konusu kullanım hem toplumsal hayatta hem de çalışma hayatında etkisini göstermektedir. Yapay zekâ araçlarının birçok faydası olduğu gibi çeşitli olumsuz yönlerinin bulunduğu da literatürdeki araştırmalarda ileri sürülmektedir. Özellikle hız ve verimlilik yönleriyle faydalı olduğu düşünülen yapay zekâ araçlarından hukuk alanında da yararlanılması mümkündür. Bu araştırmanın amacı İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanında çalışan/uzmanlaşmış avukat, hakim ve akademisyen hukukçuların yapay zekâ kullanımına ilişkin görüşlerinin araştırılmasıdır. Araştırma kapsamında nitel yöntemden yararlanılmış olup yarı yapılandırılmış form aracılığıyla Erzurum’da görev yapan hukukçularla derinlemesine görüşmelerde bulunulmuştur. Araştırma bulguları dikkate alındığında özellikle avukatlık meslek mensuplarının duygusal zekâ, vicdan, empati gibi insani özelliklerin duruşma aşamasında ve müvekkillerle görüşmelerde çok önemli olması nedeniyle yapay zekâ araçlarının kullanımına daha katı yaklaştıkları anlaşılmıştır. Hakimlerin, hesaplamalar ve teknik detaylar açısından yapay zekâ araçlarından nispeten yararlanılabileceğini ancak yapılan işin vicdani kanaat başta olmak üzere insana ait özellikleri gerektirmesi nedeniyle yapay zekâya mesafeli oldukları anlaşılmıştır. Akademisyenlerin de öncelikle etik ilkeler dikkate alınmak kaydıyla derslerde ve araştırmalarda yapay zekâ araçlarından yararlanılabileceğini ifade ettikleri görülmüştür.
With the impact of technological developments, the use of artificial intelligence tools has been increasing day by day. This use manifests itself both in social life and in working life. While artificial intelligence tools have many benefits, various negative aspects are also emphasized in studies in the literature. Artificial intelligence tools, which are considered beneficial particularly in terms of speed and efficiency, can also be utilized in the field of law. The purpose of this study is to examine the views of lawyers, judges, and academic legal professionals who work or specialize in the field of Labor and Social Security Law regarding the use of artificial intelligence. Within the scope of the research, a qualitative method was employed, and in-depth interviews were conducted with legal professionals working in Erzurum through a semi-structured form. The research findings demonstrated that practicing lawyers adopt a more rigid approach to the use of artificial intelligence tools, primarily because human qualities such as emotional intelligence, conscience, and empathy are highly important during trial proceedings and in meetings with clients. Judges were found to consider artificial intelligence tools relatively useful for calculations and technical details; however, they remain cautious toward their use due to the nature of judicial work, which requires human attributes, particularly conscientious conviction. Academics, on the other hand, stated that artificial intelligence tools may be used in teaching and research, provided that ethical principles are taken into account as a priority.