ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİNDE GELENEKSEL DAVRANIŞ YÖNLENDİRME TEKNİKLERİNİN DİJİTAL VE TEKNOLOJİK MODİFİKASYONLARI


Karadeniz H. B.

Çocuk Diş Hekimliğinde Temel Bilgiler ve Klinik Uygulamalar, Murat Ünal,Tuğba Yıldırım, Editör, Vizetek Yayıncılık, Sivas, ss.183-204, 2026

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2026
  • Yayınevi: Vizetek Yayıncılık
  • Basıldığı Şehir: Sivas
  • Sayfa Sayıları: ss.183-204
  • Editörler: Murat Ünal,Tuğba Yıldırım, Editör
  • Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Davranış yönlendirme, çocuk diş hekimliğinde dental anksiyetenin azaltılması, hasta iş birliğinin artırılması ve olumlu dental deneyimlerin oluşturulması açısından temel bir klinik bileşendir. Anlat–göster–uygula, dikkat dağıtma, pozitif pekiştirme, duyarsızlaştırma ve kontrol algısının artırılması gibi geleneksel davranış yönlendirme teknikleri uzun yıllardır çocuk hastaların bireysel gereksinimlerine göre uygulanmaktadır. Günümüzde dijital teknolojilerdeki gelişmeler, bu tekniklerin temel prensiplerini değiştirmeden daha etkileşimli, kişiselleştirilmiş ve çocuk merkezli biçimde uygulanmasına olanak sağlamaktadır. Bu bölümde, güncel geleneksel davranış yönlendirme yaklaşımları ele alınarak sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, yapay zekâ destekli uygulamalar, dijital hikâyeleştirme ve animasyonlar, mobil uygulamalar ve oyunlaştırma ile sosyal robotların bu tekniklerle ilişkisi değerlendirilmiştir. Dijital teknolojiler; çocukların dental ortama ve işlemlere hazırlanmasını kolaylaştırabilmekte, dikkat dağıtma ve duyarsızlaştırmayı destekleyebilmekte, tedaviye katılımı ve kontrol hissini artırabilmekte ve bireyselleştirilmiş davranış yönlendirme yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilmektedir. Bununla birlikte, teknolojik uygulamalar diş hekiminin klinik deneyiminin, iletişim becerilerinin ve çocukla kurduğu güven ilişkisinin yerini alan yöntemler olarak değil, geleneksel davranış yönlendirme tekniklerini destekleyen tamamlayıcı araçlar olarak değerlendirilmelidir.