Endodontik Emici Kâğıt Uç Gözyaşı Testi ile Aköz Gözyaşı Üretim Miktarının Ölçülmesi: Akkaraman Koyunları ve Halep Keçilerinde Referans Değerler

KULUALP K., SENOCAK M. G., BAŞA A.

Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, cilt.40, sa.2, ss.204-208, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, sağlıklı Akkaraman koyunları ve Halep keçilerinde endodontik emici kâğıt uç gözyaşı testi (EAPPTT) kullanılarak aköz gözyaşı üretiminin fizyolojik referans değerlerini belirlemek ve bu yöntemin küçük ruminantlarda klinik uygulanabilirliğini değerlendirmektir. Çalışmaya klinik olarak sağlıklı toplam 100 hayvan (50 Akkaraman koyunu ve 50 Halep keçisi) dahil edildi. EAPPTT, standart 30 numara ve 28 mm uzunluğunda steril endodontik emici kâğıt uç kullanılarak, topikal anestezi ve forseps uygulanmaksızın, her iki gözde 15 saniye süreyle uygulandı. Ölçümler, gün içi değişkenliği minimize etmek amacıyla 10:00–14:00 saatleri arasında ve gözlemci kaynaklı değişkenliği en aza indirmek için tek bir araştırmacı tarafından yapıldı. Sağ ve sol gözler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (koyunlar için p=0.493; keçiler için p=0.077). Bu nedenle veriler havuzlandı (her ırk için n = 100 göz). Ortalama ± standart sapma (SS) EAPPTT değerleri Akkaraman koyunlarında 13.89 ± 2.35 mm/15 sn, Halep keçilerinde ise 13.21 ± 2.24 mm/15 sn olarak belirlendi. Her iki ırk için hesaplanan %95 referans aralığı 9.00– 18.00 mm/15 sn idi. Test, gözlemlenebilir oküler komplikasyon olmaksızın iyi tolere edildi. EAPPTT, küçük ruminantlarda gözyaşı üretiminin değerlendirilmesinde hızlı, atravmatik ve forseps gerektirmeyen bir yöntemdir. Bu çalışmada elde edilen referans değerler, oküler yüzeyin klinik değerlendirilmesi ve keratokonjunktivitis sikka gibi hastalıkların tanısında kullanılabilecek temel veriler sunmaktadır.
To determine physiological reference values of aqueous tear production using the endodontic absorbent paper point tear test (EAPPTT) in healthy Akkaraman sheep and Damascus goats and to evaluate its clinical applicability in small ruminants. A total of 100 clinically healthy animals (50 Akkaraman sheep and 50 Damascus goats) were included. EAPPTT was performed bilaterally for 15 seconds using sterile, standardized size 30, 28-mm-long endodontic paper points without topical anesthesia or forceps. Measurements were obtained between 10:00 AM and 2:00 PM and performed by a single investigator to minimize variability. No significant differences were observed between right and left eyes (p=0.493 for sheep; p=0.077 for goats). Therefore, data were pooled (n= 100 eyes per breed). Mean ± SD EAPPTT values were 13.89 ± 2.35 mm/15 s in Akkaraman sheep and 13.21±2.24 mm/15 s in Damascus goats. The calculated 95% reference interval was 9.00–18.00 mm/15 s for both breeds. The test was well tolerated, with no ocular complications observed. The EAPPTT represents a rapid, atraumatic, and forceps-free method for assessing tear production in small ruminants. The reference values established in this study provide baseline data that may support clinical evaluation of the ocular surface and diagnosis of conditions such as keratoconjunctivitis sicca in both field and clinical settings.