INVESTIGATION OF NDSI-BASED SNOW COVER CHANGE AND TEMPORAL DYNAMICS OF THE ERZURUM PALANDOKEN MOUNTAINS USING MODIS DATA

Creative Commons License

Koca C., Yılmaz O. S., Kaymaz Ç. K.

INTERNATIONAL ERZURUM SCIENTIFIC RESEARCH CONGRESS, Erzurum, Türkiye, 24 - 26 Nisan 2026, ss.54-65, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Erzurum
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.54-65
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, Erzurum ilinde yer alan Palandöken Dağları’nın 2010–2025 yılları arasındaki kar örtüsü alanı ve Normalleştirilmiş Kar Farklılık İndeksi (NDSI) değişimleri MODIS (Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer) uydu verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada NASA’nın MODIS/061/MOD10A1 ürünü kullanılmış olup analizler Google Earth Engine (GEE) platformunda gerçekleştirilmiştir. Günlük uydu görüntülerinden elde edilen NDSI değerleri aylık ve yıllık bazda istatistiksel olarak derlenmiş; kar örtüsü alanı hesaplamaları toplam 182.551 hektarlık çalışma alanı üzerinden yapılmıştır. 2010–2025 döneminde yıllık ortalama kar alanı 174.259 hektar olarak hesaplanmıştır. En düşük değer 2022 yılında 129.307 hektar kar alanı ve 64,7 NDSI değeri ile belirlenirken, en yüksek değer 2016 yılında 181.538 hektar kar alanı ve 71,9 NDSI değeri ile elde edilmiştir. Özellikle 2022 yılında azalmanın iklimsel değişkenlikle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Yıllık kar alanı ile NDSI değerleri arasında hesaplanan Pearson korelasyon katsayısı 0,719 olup bu sonuç iki değişken arasında güçlü ve pozitif yönlü bir ilişkinin varlığını ortaya koymaktadır. Aylık analizlerde kar örtüsünün Ekim ayında başladığı, Ocak–Şubat– Mart döneminde yaklaşık 70 ile 79 arasındaki NDSI değerleri ile zirveye ulaştığı ve Mayıs–Haziran itibariyle hızla gerilediği gözlemlenmiştir. En yüksek aylık NDSI değeri Şubat 2016 döneminde 79,8 olarak ölçülmüştür. Bulgular, MODIS tabanlı NDSI analizinin yüksek dağlık alanlarda kar örtüsü dinamiklerinin uzun dönemli izlenmesinde etkin bir araç olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, Palandöken Dağları’ndaki kar kaynaklarının su kaynakları yönetimi ve iklim değişikliği çalışmaları açısından değerlendirilmesine önemli bir referans sunmaktadır.