Uluslararası Krizlerde Seçmen Maliyeti Dinamikleri: Kuramsal Temeller, Zamanlama ve Türkiye Örneği

Şahin L.

11. INTERNATIONAL PALANDOKEN SCIENTIFIC STUDIES CONGRESS, Erzurum, Türkiye, 20 - 21 Haziran 2025, ss.106-120, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Erzurum
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.106-120
  • Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, uluslararası ilişkiler literatüründe önemli bir yer teşkil eden seçmen maliyetleri teorisini kuramsal ve ampirik boyutlarıyla ele alarak Türkiye özelinde uygulanabilirliğini değerlendirmektedir. James D. Fearon’un (1994) kriz pazarlığı modeli çerçevesinde geliştirdiği teori, liderlerin kamuoyuna yönelik aleni tehditlerinin geri çekilmesi durumunda, iç politikada seçmenler nezdinde güvenilirlik kaybı yaşanacağı ve bunun siyasi cezalandırma mekanizmalarını tetikleyeceği varsayımına dayanmaktadır. Bu bağlamda seçmen maliyetleri liderin söylem-eylem tutarlılığı, dış politika başarısı, kriz yönetim performansı ve ülke prestiji üzerindeki etkileri çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Çalışma, seçmen maliyetlerinin sadece rejim tipiyle değil; aynı zamanda seçmenlerin dış politika ilgisi, siyasi bilgi düzeyi, partizan sadakat, medya etkisi ve elit söylemleri gibi çok katmanlı değişkenlerle koşullandığını ileri sürmektedir. Seçim zamanlamasının seçmen maliyeti üretimindeki rolüne dikkat çekilmekte kriz dönemlerinin seçmen davranışı üzerindeki etkisi bağlamında zaman tutarsızlığı sorunu tartışılmaktadır. Ayrıca, demokratik ve otokratik rejimlerde seçmen maliyeti mekanizmalarının işleyişi karşılaştırmalı bir perspektifle ele alınarak otoriter rejimlerde seçkin grupların cezalandırıcı işlevi üzerinden modelin geçerliliği sorgulanmaktadır.

Türkiye örneği üzerinden yapılan analiz, ülkenin tarihsel olarak birçok uluslararası krizde aktör olarak yer alması, seçmenlerin dış politikaya yüksek duyarlılığı, düzenli seçim pratiği ve medya üzerinden şekillenen kamusal söylem ortamı göz önünde bulundurulduğunda, seçmen maliyetleri kuramının Türkiye'de ampirik olarak test edilebileceğini göstermektedir. Çalışma, seçmen maliyetlerinin sadece soyut bir teorik çerçeve değil, aynı zamanda somut politik sonuçlar doğuran bir iç politika dinamiği olduğunu ortaya koyarak Türkiye bağlamında bu alandaki saha araştırmalarının gerekliliğini vurgulamaktadır.