365 Gün Öykü Serisi’nin Söz Varlığının, Okunabilirliğinin ve Yeni Programa Uygunluğunun İncelenmesi

Creative Commons License

AĞSAKALLI İ., BAKIR S.

Turcology research (Online), sa.85, ss.108-128, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanmış, Bakanlığa bağlı okul öncesi eğitim veren sınıflarda aktif olarak kullanılan 365 Gün Öykü Serisi’nden eleme-dışlama kriterleri ile seçilmiş hikâye kitaplarının söz varlığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi ile yürütülmüştür. Çalışmada, ilgili kitaplarda kullanılan sözcük türleri, söz varlığı unsurları ve hikâyelerin 2024 Okul Öncesi Eğitim Programı’nda yer alan kazanımlarla ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmada söz varlığı unsurları atasözleri, deyimler, ikilemeler, kalıp sözler olarak sınıflandırılmıştır. Hikâyeler ayrıntılı olarak incelenmiş ve söz varlığı unsurlarına ne derece yer verildiği saptanmıştır. Sözcük türleri isim, sıfat, fiil, edat, bağlaç, zamir, zarf olarak sınıflandırılmıştır. Bunlara ek olarak okunabilirlik incelemesi yapılmış ve analiz edilen veriler değerlendirilmiştir. Bu kısımda “Ateşman Okunabilirlik Formülü” kullanılmıştır. Araştırmada, elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiş ve kitapların içerikleri, yaş grubuna uygunlukları, 2024 Okul Öncesi Programı ile bağlantısı, barındırdığı söz varlığı unsurları ve sözcük türlerinin sıklığı ile çeşitliliği değerlendirilmiştir. Serideki hikâyelerin gelişim alanlarına yönelik kazanım ve göstergeler ile örtüştüğü, okunabilirlik incelemesinde incelenen hikâyelerin büyük çoğunluğunun okunabilirlik düzeyinin yüksek olduğu, söz varlığı unsurlarına sınırlı sayıda yer verildiği ve sözcük türlerinin çeşitlilik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, dil öğretim materyali olarak kullanılabilecek olan çocuk kitaplarının seçiminde ve gelecekte çocuk edebiyatı alanında yayımlanacak eserlerin geliştirilmesine katkı saplayacak bulgular barındırmaktadır. Yanı sıra araştırmanın okul öncesi eğitim programları ile örtüşen kitapların hazırlanması ve mevcut olan kitapların değerlendirilmesi konusunda yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
This concludes the review of the oral versions of storybooks selected from the 365 Days Story Series, published by the Ministry of National Education and actively used in preschool classes under the Ministry’s purview, using elimination criteria. This research was conducted using the document analysis method, one of the qualitative research designs. The research investigates the relationship between the word types, vocabulary elements, and stories in these books and the achievements outlined in the 2024 Preschool Education Program. Vocabulary elements were categorized as proverbs, idioms, reduplications, and formulaic expressions, while word types were classified into nouns, adjectives, verbs, prepositions, conjunctions, pronouns, and adverbs. A readability analysis was conducted using the Ateşman Readability Formula, and the data were evaluated through content analysis. This study was conducted using the document analysis method, one of the qualitative research designs. The findings reveal that the stories align with the developmental goals of the preschool program, and most have a high readability level suitable for the target age group. However, the inclusion of vocabulary elements is limited, and the frequency and diversity of word types vary across the series. These results highlight the need for greater emphasis on enriching vocabulary content in children’s books. This study provides valuable insights for selecting appropriate storybooks as language teaching tools and for guiding future publications in children’s literature. It also emphasizes the importance of aligning book content with preschool education programs and improving the quality and variety of vocabulary elements in children’s literature. These findings are expected to support educators and publishers in developing materials tailored to the linguistic and cognitive needs of preschoolers.