Kuznets’in Gelir Eşitsizliği Hipotezi: Türkiye’den Ampirik Kanıtlar
Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt.45, sa.1, ss.87-103, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 45 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Sobiad Atıf Dizini
- Sayfa Sayıları: ss.87-103
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kişi başına düşen gelir ve gelir dağılımı eşitsizliği arasındaki ilişki, iktisat literatüründeki en tartışmalı konulardan biridir. Gelir dağılımındaki eşitsizlik, ampirik olarak sıklıkla çeşitli olumsuz sosyal ve ekonomik sonuçlarla, özellikle de düşük ve istikrarsız ekonomik büyüme oranları ile ilişkilendirilmektedir. Nitekim, çoğu ampirik çalışmada gelir eşitsizliğinin ekonomik büyüme sürecine zarar verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu konudaki öncül çalışmalardan biri kuşkusuz Simon Kuznets’in (1955) çalışmasıdır. Bu çalışmada Kuznets hipotezinin öngördüğü biçimde, gelir eşitsizliği ile kişi başına düşen GSYİH arasında ters U şeklinde bir ilişkinin varlığının Türkiye özelinde 1980-2023 dönemi için test edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya ilişkin veri seti, Dünya eşitsizlik veri tabanından ve Dünya Bankasından (WID) sağlanmıştır. Üç farklı fonksiyonel form altında gerçekleştirilen analizde Türkiye’de kişi başına düşen reel gelir ile gelir dağılımı eşitsizliği arasında U-biçimli ilişki elde edilmiştir. ARDL modeli kullanılan çalışmada elde edilen bulgular, ekonomik büyümenin Türkiye’de her aşamada gelir eşitsizliğini azaltıcı bir mekanizma olarak işlemediğini ortaya koymaktadır. Bu sonuç, ekonomik büyüme sürecinin gelir dağılımı üzerindeki etkilerinin otomatik ve kendiliğinden gerçekleşmediğine işaret etmektedir. Çalışmanın sonuçları, özellikle gelişmekte olan ekonomiler için gelir eşitsizliği konusunda önemli çıkarımlar sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.