Akademik Veri Yönetim Sistemi
2. Ulusal Ormancılık Sempozyumu', Erzurum, Türkiye, 14 - 16 Eylül 2025, ss.34-39, (Tam Metin Bildiri)
Toprak
Oluşumuna Organizma Etkisi (biosequence) nin Orman Vejetasyonunda İrdelenmesi
Selman
ASLAN Müdahir
ÖZGÜL
Karasal
ekosistemlerin temeli olan toprağın oluşumu (toprak genesisi) organik maddenin
katılımı ile başlar. Toprak ortamını oluşturan jeofiziksel ve jeokimyasal
olayların etkinlik derecesini, su ve proteinlerin ayrışması sonucu gelişen
bitki örtüsü oluşturmaktadır.
Canlı
ortamın (bitkiler ve hayvanlar) başat oluşum etkeni olduğu biosequence süreci,
toprağı üretim ortamına dönüştüren oluşum mekanizmasıdır. İklim elemanlarının
etkisi ile birlikte bitki örtüsü, toprak birliklerinin doğal kompozisyonunu
oluşturmada zonal ve ıntrazonal toprakların genetiğini belirler. Zonal toprak
sıraları (ordo) nın oluşumunda etkili olan bitki örtüsü, topografya ve ana
materyalin kısıtlayıcı etkisi ile orman vejetasyonunun yoğun yayılım
alanlarında intrazonal sıralarda da yer alabilmektedir.
Orman
vejetasyonunda bitkiler, yaşamlarını sürdürdükleri toprağın karakteristiklerin
oluşumunda aktif bir etkiye sahiptirler. Bu etki, toprak profilinde bitki kök
faaliyetinin devam ettiği derinlik olan genetik toprak gövdesi (solum)
içerisinde kendisini gösterir. Yüzey toprağında organik karbonun birikimi ve
değişimi, karasal ekosistemin gelişimine ve iklim değişikliği ile ilişkisini oluşturur.
Bu
çalışmanın amacı, toprak oluşumunda aktif faktör olan bitki örtüsünün etkisini.
çok uzun yıllar kesintisiz etki oluşturan orman vejetasyonu bağlamında
değerlendirmektedir.