Kızılcık Şerbeti Televizyon Dizisinde Oksidentalizm Emareleri

Creative Commons License

Köse H., Doğru S.

Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi , sa.44, ss.142-172, 2026 (TRDizin)

Özet

Oksidentalizm, genellikle Doğu’nun Batı’ya yönelik geliştirdiği pejoratif bir

algı ve düşünüş biçimi olarak tanımlanır. Bu yönüyle oryantalizmin karşıtıdır. Batı

karşıtlığı ve Batı’nın öteki olarak işaretlendiği oksidentalist söylemin muhafazakâr

siyasal ideoloji ve kültür politikalarıyla da doğrudan ilişkili olduğu söylenebilir. Söz

konusu ideolojik söylem ve motiflerin popüler nitelikli kültürel bir metin olan televizyon

dizilerinde nasıl inşa edilip yansıtıldığını incelemek bize oksidentalist bakış

hakkında önemli bazı ipuçları sunabilir. Bu çalışmada Kızılcık Şerbeti adlı televizyon

dizisinde muhafazakâr-İslamcı ideolojinin Batılı düşünüş, duyuş ve yaşayış tarzını

hangi simge veya motifler üzerinden konumlandırdığı konusunu analiz etmek

amaçlanmıştır. Roland Barthes’ın göstergebilimsel yönteminin kullanıldığı çalışmada,

dizinin 28 Ekim 2022-9 Haziran 2023 tarihleri arasında yayımlanmış olan

birinci sezonundan ilk 10 bölüm dikkate alınmıştır. Analiz sonucunda söz konusu

dizide Batı karşıtı bakış açısı ve söylem biçimlerinin nesneler (dekor, giyim-kuşam, mekân), zevkler (beğeni yargısı, alışkanlıklar), tutumlar (tercihler, kararlar) ve

düşünceler/ kanaatler (itirazlar, eleştiriler, tavır alışlar) düzleminde bariz biçimde

yeniden üretildiği; Hristiyan-Batı kimliğinin “istenmeyen, makbul olmayan, öteki”

biçiminde konumlandırıldığı saptanmıştır.

Occidentalism is generally defined as a pejorative perception and way of thinking developed by the East towards the West. In this respect, it is the opposite of orientalism. It can be said that the occidentalist discourse, in which the West is labelled as the other, is directly related to conservative political ideology and cultural policies. Examining how these ideological discourses and motifs are constructed and reflected in television series, a popular cultural text, can provide us with some important clues the Western perspective. In this study, it is aimed to analyse through which symbols or motifs the conservative-Islamist ideology positions the Western way of thinking, feeling and living in the television series titled Kızılcık Şerbeti. In the study using the semiotic method of Roland Barthes, first 10 episodes from the first season of the series, which was broadcast between 28 October 2022 and 9 June 2023, were taken into consideration. As a result of the analysis, it was determined that anti-Western perspective and discourse forms were clearly reproduced on the level of objects (décor, clothing-dressing, space), tastes (judgement of taste, habits), attitudes (preferences, decisions) and thoughts/opinions (objections, criticisms, attitudes); Christian-Western identity was positioned as ‘undesirable, unacceptable, other’.