Ekran Görüntüsünden Kanıta: Dijital Habercilikte Screenshot'ın Delil Estetiği
ASES XIII. International Congress on Scientific Research, Antalya, Türkiye, 23 - 25 Ekim 2026, ss.4-10, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.4-10
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Ekran görüntüsü, dijital bir içeriği kaydetmenin yanında, o içeriğin belirli bir kaynağa atfedilmesini!görünür kılan bir sunum biçimidir. Kullanıcı adı, zaman damgası ve platform çerçevesi gibi arayüz!unsurları, kırpma, işaretleme ve açıklama gibi editoryal tercihlerle birleştiğinde, haber içinde delil!görünümü oluşturabilir. Bununla birlikte, bir görüntünün kanıt olarak sunulması, içerdiği iddianın!doğrulandığı anlamına gelmez. Bu çalışma, dijital habercilikte screenshot’ın delil estetiğini, ekran!görüntüsü araştırmaları, görsel iletişim ve nitel araştırma literatürünü ilişkilendiren kavramsal bir!incelemeyle ele almaktadır. Araştırma, yeni bir haber örneklemine ya da izleyici araştırmasına değil,!kaynakçada belirtilen yayınların odaklı değerlendirilmesine dayanmaktadır. Amaç, ekran!görüntüsünün görsel ikna olanakları ile bir iddiayı destekleme yeterliliğini birbirinden ayıran bir!çözümleme çerçevesi geliştirmektir. Sentez, arayüz izleri, editoryal müdahale, metin–görüntü ilişkisi!ve delil işlevi olmak üzere dört düzlemde düzenlenmiştir. Bu düzlemler üzerinden, ekranda bir!ifadenin gösterilmesi, bu ifadenin belirli bir kaynağa atfedilmesi ve ifadenin gerçek dünyaya ilişkin!içeriğinin doğrulanması arasındaki fark açıklanmaktadır. Çalışma, değiştirilmemiş bir ekran!görüntüsünün içerdiği iddianın doğruluğunu tek başına kanıtlamadığını; işaretlenmiş bir görüntünün!de yalnızca düzenlendiği için geçersiz kabul edilemeyeceğini savunmaktadır. Haber sunumu ile!doğrulama, mecraları kesin biçimde ayıran iki kategori olarak değil, aynı görselin üstlenebileceği!farklı işlevler olarak değerlendirilmektedir. Sonuçta delil estetiği, doğruluğun garantisi değil, kanıt!iddiasının nasıl görünür ve okunabilir hâle getirildiğini açıklayan bir kavram olarak önerilmektedir.!Geliştirilen çerçeve, kaynak bağlamının korunması, müdahalelerin açıklanması ve doğrulanamayan!noktaların belirtilmesi için analitik sorular sunmaktadır.
Anahtar kelimeler: dijital habercilik, ekran görüntüsü, görsel kanıt, doğrulama, delil estetiği
A screenshot is not only a means of recording digital content but also a way of presenting that content as attributed to a particular source. Interface elements such as usernames, timestamps and platform frames can combine with editorial choices, including cropping, annotation and captions, to give an image the appearance of evidence within a news account. However, presenting an image as evidence does not establish the truth of the claim it contains. This paper examines the evidentiary aesthetics of screenshots in digital journalism through a conceptual inquiry that brings together screenshot research, visual communication and qualitative research literature. Rather than reporting a new sample of news items or an audience study, it offers a focused evaluation of the publications identified in the reference list. Its purpose is to develop an analytical framework that distinguishes visual persuasiveness from the adequacy of evidence for a particular claim. The synthesis is organised around four dimensions: interface traces, editorial intervention, text–image relations and evidentiary function. These dimensions clarify the difference between displaying a statement on a screen, attributing that statement to a particular source and verifying its claims about the world. The paper argues that an unaltered screenshot does not by itself establish the truth of the claim it contains and that an annotated screenshot should not be dismissed merely because it has been edited. News presentation and verification are treated as different functions that an image may perform, rather than as mutually exclusive categories of media outlets. Evidentiary aesthetics is therefore proposed as a concept for examining how claims to evidence become visible and legible, not as a guarantee of truth. The framework provides analytical questions concerning source context, the disclosure of interventions and the acknowledgement of unresolved verification limits.
Keywords: digital journalism, screenshot, visual evidence, verification, evidentiary aesthetics