Erken Çocukluk Dönemi Tiyatrosu Üzerinde Kültür Endüstrisi Etkisi


İçyar C., İçyar S.

3. ULUSLARARASI ESEP EĞİTİM BİLİMLERİ VE ETKİLİ UYGULAMALAR KONGRESİ, Kayseri, Türkiye, 12 - 14 Kasım 2025, cilt.1, ss.960-962, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Kayseri
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.960-962
  • Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Frankfurt Okulu’nun eleştirel yöntemi bağlamında, özellikle Adorno ve Horkheimer’in “Kültür Endüstrisi” kavramına dayanarak, okul öncesi tiyatrosunun güncel sorunları olduğu birçok kuramcı tarafından düşünülmektedir. “Erken Çocukluk Dönemi” kavramı, 0-6 yaş grubuna özgü çocuk tiyatrosunu tanımlamaktadır. Bu yaş grubu çocuklarının pedagoji ve estetik algıları farklıdır. Kültür Endüstrisi’nin topluma ve erken çocukluk dönemi çocuklarına da dayattığı ‘standartlaşma’ eğilimi hem eğitim hem de sosyal hayat bağlamında göz ardı edilmemesi gereken önemli bir süreçtir. Erken çocukluk dönemi için yapılan tiyatro çalışmalarının her geçen gün birbirleriyle benzeştiği ve ticarileştiği gözlemlenmektedir. Kültürü bir endüstri olarak tanımlayan sistematik düşüncenin tiyatro oyunlarını biçimlemesi, özgün yaratıcılıktan ve yorumlamaktan yoksun çocuklar tasarlama ihtimalinin oldukça mümkün ve çok tehlikeli yapmaktadır. Ticari kaygı güdülmesi, eserlerin pedagojik değerden yoksun olmasına sebep olmaktadır. Çocuk seyircileri kültürel bir özne olmaktan çıkarıp tüketici konumuna indirgemek gelecekteki toplumsal yapımızın daha büyük sorunlarla karşılaşacağı düşünülebilir. Kültür Endüstrisinin, bu alanda yarattığı tahakkümü, sistemin kendine uygun makbul vatandaş inşa etmesinin ilk adımlarından biri olduğu düşünülebilir. Yeterli kültürel derinlikten yoksun, estetik bilgisi, eleştirel bakışı, yorumlama ve düşünsel dünyası eksik bireylerin yetiştirilmesi insanlık adına çok tehlikelidir. Ancak onu daha kolay güdüleyeceğini ve yöneteceğini düşünen sistematik iktidar kavramı için verimli bir alandır. Tüm bu etkenlere rağmen eleştirel kuramlar çerçevesinde özgün erken çocukluk dönemi tiyatrosunun yeniden oluşması ve alternatif tiyatro anlayışlarının güçlenmesi mümkündür. 

In the context of the Frankfurt School's critical method, especially based on Adorno and Horkheimer's concept of "Culture Industry", many theorists think that preschool theater has current problems. The concept of “Early Childhood” defines children's theater specific to the 0-6 age group. Children in this age group have different perceptions of pedagogy and aesthetics. The 'standardization' tendency that the Culture Industry imposes on society and early childhood children is an important process that should not be ignored in the context of both education and social life. It is observed that theater studies for early childhood are becoming more similar and commercialized day by day. The fact that the systematic thought that defines culture as an industry shapes theater plays makes it very possible and very dangerous to design children who lack original creativity and interpretation. Pursuing commercial concerns causes the works to lack pedagogical value. It can be thought that our future social structure will face bigger problems if we reduce child audiences from being a cultural subject to a consumer. The domination created by the Culture Industry in this field can be considered as one of the first steps of the system to build acceptable citizens for itself. Raising individuals who lack sufficient cultural depth, aesthetic knowledge, critical perspective, interpretation and intellectual world is very dangerous for humanity. However, it is a fertile field for the concept of systematic power, which thinks that it will motivate and manage it more easily. Despite all these factors, it is possible for the original early childhood theater to be re-formed and alternative theater approaches to be strengthened within the framework of critical theories