The Demographic Structure of Karayazı (Erzurum) District: Population, Migration and Socio-Economic Characteristics

Creative Commons License

KAYA G., DENİZ S.

Journal of literature and humanities, no.76, pp.92-115, 2026 (TRDizin)

Abstract

This study analyses the demographic structure of Karayazı district, which is affiliated with Erzurum province, in terms of population growth and decline, birth and death rates, migration movements, age and gender distribution, education level, and socio-economic characteristics. Karayazı's geographical location, harsh climate conditions, high altitude, and limitations in economic activities significantly influence the district's demographic structure. The study utilises data from the Turkish Statistical Institute (TÜİK), the Address-Based Population Registration System (ADNKS), and the Ministry of Industry and Technology. The rapid population growth in the district until 1990 has declined significantly since 2000 due to intense migration, and the population loss has continued to the present day. In particular, the departure of the young and working-age population from the district has led to an increase in the proportion of elderly and dependent populations. While the fertility rate has been declining every year, the average life expectancy has been increasing, indicating that the district's population is ageing. Although education indicators show an improvement in literacy rates compared to previous years, the rate of illiteracy among the female population remains high today. According to data from the Ministry of Industry and Technology, Karayazı is among the most socio-economically underdeveloped districts in Turkey. A large portion of the population lives in rural areas and earns a living through animal husbandry. This research aims to contribute to the development of local policies by evaluating demographic changes in the district of Karayazı. The findings obtained are an important resource for the development of strategies for the socio-economic development of the district, the creation of policies to prevent migration, and the planning of social services in a needs-oriented manner.
Bu çalışma, Erzurum iline bağlı Karayazı ilçesinin demografik yapısını; nüfusun artış ve azalışı, doğum ve ölüm oranları, göç hareketleri, yaş ve cinsiyet dağılımı ile eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik nitelikler üzerinden analiz etmektedir. Karayazı’nın coğrafi konumu, sert iklim koşulları, yüksek rakımı ve ekonomik faaliyetlerdeki sınırlılıklar, ilçenin demografik yapısını önemli ölçüde etkilemektedir. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerinden yararlanılmıştır. İlçede 1990 yılına kadar yüksek hızda seyreden nüfus artışı, 2000 yılı itibarıyla yaşanan yoğun göçler nedeniyle ciddi bir düşüş göstermiş ve günümüze kadar nüfus kaybı devam etmiştir. Özellikle genç ve çalışma çağındaki nüfusun ilçeden ayrılması, yaşlı ve bağımlı nüfus oranının artmasına neden olmuştur. Doğurganlık oranı her geçen yıl azalırken, ortalama yaşam süresi artmakta; bu durum, ilçede nüfusun yaşlandığını göstermektedir. Eğitim göstergeleri, geçmiş yıllara kıyasla okuryazarlık oranında bir iyileşme olduğunu ortaya koysa da günümüzde dahi kadın nüfus içinde okuma-yazma bilmeyenlerin oranı yüksektir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre Karayazı, sosyo-ekonomik açıdan Türkiye’nin en geri kalmış ilçeleri arasında yer almaktadır. Nüfusun büyük bir bölümü kırsal alanda yaşamakta ve geçimini hayvancılıkla sağlamaktadır. Bu araştırma, Karayazı ilçesindeki demografik değişimleri değerlendirerek yerel ölçekte geliştirilecek politikalara katkı sunmayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular; ilçenin sosyo-ekonomik kalkınmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesi, göçü önleyici politikaların oluşturulması ve sosyal hizmetlerin ihtiyaç odaklı biçimde planlanması açısından önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.