Akademik Veri Yönetim Sistemi
30. Türk Manyetik Rezonans Derneği Yıllık Bilimsel Toplantısı, Antalya, Türkiye, 15 Nisan - 18 Mayıs 2026, ss.46-47, (Özet Bildiri)
Amaç: Karaciğer sirozunda sarkopeni, mortalite ve morbiditeyi
etkileyen önemli bir komplikasyondur (1,2). Bu çalışmada; siroz hastalarında L3 (lomber 3. Vertebra) düzeyinde ölçülen PMTH (psoas
kas kalınlık indeksi) ile sarkopeniyi değerlendirmek, sağlıklı kontrol
grubuyla karşılaştırmak ve klinik parametrelerle (CTP [Child-TurcottePugh], MELD-Na, asit varlığı) ilişkisini incelemek amaçlanmıştır.Gereç-Yöntem: Retrospektif çalışmaya Ocak 2021-Aralık 2023
arası 64 sirotik hasta ve 64 sağlıklı kontrol dahil edildi (Etik kurul:
03.05.2024-17). HCC (hepatoselüler karsinom), malignite ve kronik
böbrek yetmezliği olanlar dışlandı. İskelet kas kütlesini en iyi temsil
eden L3 vertebra düzeyi ölçüm alanı olarak seçildi; seviye doğrulaması sagital reformat görüntülerle yapıldı (3). Abdominal BT’de L3
düzeyinde bilateral psoas maksimum transvers çapı ölçülüp ortalaması boya (m) oranlanarak PMTH (mm/m) hesaplandı (4). Ölçümler,
karmaşık segmentasyon yazılımlarına ihtiyaç duymaksızın standart iş
istasyonlarında gerçekleştirildi. İstatistikte Bağımsız Örneklem T-testi
ve Kruskal-Wallis kullanıldı (p<0,05).Bulgular: Demografik Veriler: Çalışmaya 64 karaciğer sirozu tanılı hasta ve 64 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 128 olgu
dahil edilmiştir. Gruplar arasında cinsiyet dağılımı (p = 0,215) ve
yaş ortalamaları (Kontrol: 47,43 ± 9,08; Hasta: 48,96 ± 11,53; p =
0,406) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.PMTH Değerlendirmesi: Hasta grubunun PMTH ortalaması
(10,07 ± 3,43), kontrol grubuna (12,77 ± 3,14) göre istatistiksel
olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p < 0,001). Her iki
grupta da erkeklerin PMTH skorları kadınlara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek saptanmıştır (p < 0,001).Klinik Parametrelerle İlişki: Asit pozitif olan siroz hastalarının
PMTH ortalaması (8,26 ± 2,93), asit negatif olan hastalara (10,83
± 3,37) göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p = 0,005).
MELD-Na skoru ile PMTH değerleri arasında ise anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır (r = -0,038, p = 0,766).Hastalık Şiddeti (Child-Pugh): Child-Pugh evrelerine göre
PMTH skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır
(p = 0,015). İkili karşılaştırmalarda; Child-Pugh A evresindeki hastaların PMTH değerleri (11,08 ± 3,23), Child-Pugh B evresine (8,80
± 3,50) göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p = 0,011).
Child-Pugh C grubu ile diğer gruplar arasında anlamlı fark izlenmemiştir (p > 0,05).Sonuç: Bu çalışma; PMTH indeksinin karaciğer sirozu hastalarında sarkopeniyi değerlendirmede objektif, tekrarlanabilir ve klinik
olarak anlamlı bir biyobelirteç olabileceğini göstermiştir. Elde edilen
veriler; siroz hastalarında kas kütlesinin sağlıklı kontrol grubuna göre
belirgin şekilde azaldığını (p < 0,001), bu azalmanın asit varlığı ve
Child-Pugh evresindeki ilerleme ile paralellik göstererek hastalığın
şiddetiyle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. MELD-Na skorundan
bağımsız olarak saptanan bu bulgular, PMTH’nin rutin klinik skorların ötesinde, hastanın metabolik rezervini yansıtan tamamlayıcı bir
parametre olduğunu desteklemektedir (5). Literatürdeki hacimsel ölçüm metodlarının aksine, özel otomasyon yazılımı gerektirmeyen bu
pratik yaklaşım, yöntemin yoğun klinik iş yükü altında bile uygulanabilirliğini artırmaktadır. Karaciğer sirozu takip protokollerinde kullanılan abdominal MRG incelemelerine de entegre edilebilecek PMTH
ölçümünün, sarkopeninin takibi açısından klinisyenlere önemli bir
veri sunma potansiyeline sahiptir.Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, Karaciğer sirozu, Psoas kası,
Sarkopeni