Akademik Veri Yönetim Sistemi
Ankara Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi, cilt.67, sa.1, ss.193-204, 2026 (Scopus, TRDizin)
Hakim paradigmaya göre insanların ahlaki karar verme süreçlerinde normatif değerlerin önemli olduğu düşünülür. Ancak birçok çalışma estetik duyarlılığın insanların ahlaki kararlarında bilişsel bir esneklik sağladığını tespit etmiştir. Buradan hareketle insanların ahlaki ikilem barındıran hikayelerde estetik çağrışıma maruz kaldıklarında etik çağrışıma göre daha esnek değerlendirmede bulunacaklarını öne sürmekteyiz. Bu amaçla katılımcılara sorulmak üzere ahlaki ikilem hikayeleri tasarlanmış ve aynı ahlaki ikilem hikayeleri katılımcıların yarısına etik çağrışım uyandıran “Kadı Yunus”, diğer yarısına estetik çağrışım uyandıran “Derviş Yunus “anlatımıyla okutulmuştur. Elde edilen veriler bağımsız örneklem T-Testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, iki grup arasında orta düzeyde anlamlı fark belirlenmiştir (p<0,01). Etki büyüklüğü iki grup arasındaki anlamlı farkın bağımsız değişkende gerçekleştirilen fark tarafından meydana getirildiğine kanıt sunmuştur (d=2.31). Bulgulara göre ahlaki ikilem hikâyelerini estetik karakterden okuyanların, etik karakterden okuyanlara göre bilişsel olarak daha esnek ahlaki kararlar verdikleri saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, ahlaki ikilem değerlendirmelerinde estetik duyarlılığın rolünü deneysel olarak ortaya koyarak literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.