β-Klorovinil Ketonların Basit, Uygun ve Etkili bir Metot ile Sentezlenmesi
37. Ulusal Kimya Kongresi, Erzurum, Türkiye, 24 - 27 Haziran 2026, ss.453, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Erzurum
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.453
- Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
β-Klorovinil ketonlar, sahip oldukları yüksek reaktivite ve sentetik çok yönlülük nedeniyle organik sentezde
önemli ara ürünlerdir [1]. Bu bileşikler, özellikle biyolojik aktif moleküllerin ve fonksiyonel yapıların sentezinde
yaygın kullanım alanına sahiptir [2,3] Literatürde bildirilen sentez yöntemlerinin büyük bölümü metal katalizli
sistemlere dayalı olup [4], bu durum maliyet, toksisite ve çevresel etkiler açısından sınırlamalar oluşturmaktadır.
Bu çalışmada, β-klorovinil ketonların sentezi için metal içermeyen, pratik ve ekonomik bir yöntem geliştirilmesi
amaçlanmıştır. Hedef bileşiklerin sentezi 3 basamakta gerçekleştirilmiş olup, bu basamaklar sırasıyla; asetilen
türevleri ile aromatik aldehitlerden propargil alkollerin sentezi, propargil alkollerin yükseltgenerek propargil
ketonlara dönüştürülmesi ve propargil ketonların, literatürde bilinmeyen bir klorlama ajanı olan klorosülfonil
izosiyanat (CSI) ile klorlama reaksiyonu sonucu β-klorovinil ketonların sentezlenmesi basamaklarıdır.
Çalışmalar sonucu hedeflenen bileşikler başarılı şekilde sentezlenmiştir. Sentezlenen bileşiklerin 1H ve 13C
NMR spektrumlarının literatür ile uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, CSI kullanımına
dayanan bu yeni yöntemin β-klorovinil keton sentezinde etkili ve metal katalizli yöntemlere alternatif olabilecek
nitelikte olduğunu ortaya koymaktadır.