ZAYIF SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK YAKLAŞIMIYLA SANATSAL GİYSİ TASARIMI: DENEYSEL BİR İNCELEME


Sari S., Ateş A. Ş.

8th International Palestra Scientific Research - SKOPJE, N. MACEDONIA, Skopje, Makedonya, 29 Ocak 2026, ss.132-160, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Skopje
  • Basıldığı Ülke: Makedonya
  • Sayfa Sayıları: ss.132-160
  • Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımlar, günümüzde giysi tasarımını deneysel ve disiplinlerarası

araştırmalara açık bir alan haline getirmiştir. Bu yaklaşımlardan biri olan zayıf sürdürülebilirlik, çevresel

sorumluluğu insan üretimi ile doğal kaynaklar arasındaki denge üzerinden ele almakta; katı azaltım

stratejileri yerine ürün yaşam döngüsünün uzatılmasını önceliklendirmektedir. Ancak sürdürülebilirlik

temelli tekstil uygulamalarında sıklıkla benimsenen sadeleşme ve azaltım odaklı tasarım anlayışları,

giysi tasarımının sanatsal ve ifade gücünü sınırlandırabilmektedir. Bu çalışma, zayıf sürdürülebilirlik

yaklaşımı çerçevesinde sanatsal giysi tasarımını deneysel olarak incelemektedir. Araştırmada, giysinin

sanatsal ifade gücünün artırılmasının algısal değerini yükselterek kullanıcıyla kurulan bağı

güçlendireceği ve bu durumun ürün yaşam süresinin uzatılmasına katkı sağlayacağı savunulmaktadır.

Tasarım tabanlı araştırma yöntemi doğrultusunda; araştırma, tasarım, analiz-değerlendirme ve tekrar

tasarım basamaklarından oluşan üç aşamalı bir süreç yürütülmüştür. Bu süreçte bir giysi tasarım

koleksiyonu oluşturulmuş; tasarımlar, zayıf sürdürülebilirlik ölçütlerine göre geliştirilen değerlendirme

kartları aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, sanatsal ifade gücü artırılmış giysi

tasarımlarının ürün yaşam süresini uzatma ve tüketim odaklı elden çıkarma eğilimlerini azaltma

potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, zayıf sürdürülebilirlik yaklaşımının tekstil

ve moda tasarımı alanında sanatsal giysi tasarımı yoluyla deneysel olarak sınanabileceğini ve işlevsel

bir tasarım yaklaşımı olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Zayıf sürdürülebilirlik, Sanatsal giysi tasarımı,