Diş Hekimlerinin Üretken Yapay Zekâ Kullanım ve Yeterlik Düzeyinin Belirlenmesi

Necmettin Erbakan Üniversitesi 4.Uluslararası Diş Hekimliği Kongresi, Konya, Türkiye, 1 - 04 Ekim 2026, ss.737-738, (Özet Bildiri)

Amaç: Bu araştırmanın amacı, diş hekimlerinin üretken yapay zekâ (ÜYZ) kullanım yeterlikleri ve

yapay zekâ destekli motivasyon düzeylerini belirlemektir.

Yöntem: Betimsel ve kesitsel tipte planlanan bu araştırmaya 180 diş hekimi dahil edilmiştir. Veriler

demografik bilgi formu ve 19 maddelik Üretken Yapay Zekâ Kullanım Ve Yeterlik (ÜYZKY) Ölçeği

kullanılarak toplanmıştır. Veriler Python (pandas, SciPy) ortamında analiz edilmiştir. Betimsel

istatistikler kapsamında frekans, yüzde, aritmetik ortalama (x̄) ve standart sapma (SS) değerleri

hesaplanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Likert tipi verilerin

ordinal ölçüm düzeyinde olması ve normal dağılım varsayımını karşılamaması nedeniyle grup

karşılaştırmalarında parametrik olmayan testler tercih edilmiştir. İkiden fazla bağımsız grup

karşılaştırmasında (kullanım sıklığı) Kruskal–Wallis H testi ve iki bağımsız grup karşılaştırmasında

(akademik düzey: lisans/lisansüstü; cinsiyet) doğrudan Mann–Whitney U testi kullanılmıştır. Kullanım

sıklığı ile ölçek puanları arasındaki ilişki Spearman sıra korelasyon katsayısı ile incelenmiştir.

Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: ÜYZKY Ölçeği'nin iç tutarlılığı mükemmel düzeyde bulunmuştur (α=.918; Tutum/Algı

α=.798, Yeterlik α=.901). Lisans ve lisansüstü mezunu diş hekimleri arasında ölçek boyutlarında

anlamlı fark saptanmamıştır (p>.05), bu da ÜYZ kullanım ve yeterlik algısının akademik düzeyden

bağımsız olduğunu göstermektedir. Buna karşın, kullanım sıklığı arttıkça Tutum/Algı, Yeterlik ve genel

ölçek puanları anlamlı biçimde yükselmektedir (sırasıyla H=18.44, H=32.11, H=29.86; p<.05).

Spearman korelasyon analizi de kullanım sıklığı ile Tutum/Algı (ρ=.296), Yeterlik (ρ=.419) ve genel

ölçek (ρ=.405) arasında pozitif yönlü, anlamlı ilişkiler olduğunu doğrulamaktadır (p<.001).

Sonuç: Bulgular, diş hekimlerinde yapay zeka okuryazarlığının akademik eğitim düzeyinden çok, ÜYZ

fiili kullanım deneyimiyle şekillendiğini; kullanım sıklığı arttıkça tutum, algı ve yeterlik düzeylerinin de

anlamlı biçimde yükseldiğini göstermektedir. Bu sonuç, mesleki gelişim programlarının uygulamalı ve

tekrarlı kullanım deneyimini merkeze alan eğitim modelleriyle desteklenmesi gerektiğine işaret

etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Akademik Düzey, Diş Hekimi, Kullanım ve Yeterlik, Üretken Yapay Zeka