Akademik Veri Yönetim Sistemi
61.ULUSAL NÖROLOJİ KONGRESİ , Antalya, Türkiye, 13 - 17 Aralık 2025, ss.175, (Tam Metin Bildiri)
GiriĢ: Anti-TNF tedavisi sırasında santral sinir sistemi demiyelinizan hastalıkları geliĢebilmektedir; bu olgularda disabilite seyrini ve immünmodülatör tedavi (DMT) baĢlama dinamiklerini tanımlayan kanıtlar sınırlı kalmıĢtır. Bu çalıĢma, anti-TNF iliĢkili olgularda EDSS değiĢimini ve DMT baĢlama durumunu değerlendirmeyi amaçlamıĢtır. Metod: Çok merkezli, retrospektif kesitsel bir tasarım benimsenmiĢtir. Demografik veriler, anti-TNF baĢlangıcından nörolojik baĢlangıca geçen süre, nörolojik baĢlangıçtan DMT‘ye geçen süre ve EDSS ölçümleri (baĢlangıç, 6., 12. ay ve son takip) derlenmiĢtir. Sonuç:lar medyan değerler ve yüzdelerle raporlanmıĢ; EDSS değiĢimi ile klinik belirleyiciler arasındaki iliĢkiler kesitsel olarak incelenmiĢtir. Sonuçlar: Hastaların medyan yaĢı 44 olarak saptanmıĢtır ve en sık kullanılan anti-TNF ajanının adalimumab olduğu belirlenmiĢtir. Anti-TNF baĢlangıcı ile nörolojik baĢlangıç arasında medyan 6 ay geçtiği gösterilmiĢtir. BaĢlangıçta EDSS medyanı 3.25 bulunmuĢtur. EDSS‘in 6. ayda medyan 0.5 puan, 12. ayda 1.5 puan azaldığı ve uzun dönem izlemde bu iyileĢmenin genel olarak korunduğu gözlenmiĢtir. Olguların %64‘ünde DMT baĢlandığı, %36‘sının ilaçsız izlendiği saptanmıĢtır. Ġlk sıra DMT olarak en sık ocrelizumab ve teriflunomidin tercih edildiği; dimetil fumarat, glatiramer asetat ve interferonun daha sınırlı kullanıldığı belirlenmiĢtir. Nörolojik baĢlangıçtan DMT‘ye geçiĢe kadar medyan 1.4 ay geçtiği saptanmıĢtır. YaĢ arttıkça EDSS iyileĢmesinde azalma eğilimi gözlenmiĢ; cinsiyet ve sigara ile belirgin iliĢki saptanmamıĢtır. TartıĢma: Anti-TNF iliĢkili demiyelinizan olgularda EDSS‘in erken dönemde anlamlı biçimde düzeldiği ve bu kazanımın çoğunlukla korunduğu gösterilmiĢtir. Olguların önemli bir kısmında kısa sürede DMT baĢlandığı belirlenmiĢtir. YaĢın iyileĢmeyi sınırlayabilecek olası bir belirleyici olarak öne çıktığı görülmüĢ; bulgular yapılandırılmıĢ nörolojik izlemin ve zamanında DMT kararının klinik sonuçlar açısından önemini desteklemiĢtir. Anahtar Kelimeler: Anti-TNF, Demiyelinizan Hastalık, EDSS