Akademik Veri Yönetim Sistemi
Research, Design and Method in Landscape Architecture I, Prof.Dr. Serap YILMAZ, Editör, Livre de Lyon, Lyon, ss.67-92, 2025
Modern doğa koruma paradigmasının tarihsel dönüm noktası, 1872 yılında Yellowstone’un dünyanın ilk millî parkı olarak tescil edilmesiyle şekillenmiştir. Bu çalışma, koruma düşüncesinin felsefi temellerinden başlayarak Yellowstone Millî Parkı’nı; kuruluş süreci, jeolojik ve ekolojik kaynak değerleri, yönetim stratejileri ve sosyo-ekonomik etkileri bağlamında incelemektedir. Park, Old Faithful Gayzeri, Yellowstone Büyük Kanyonu ve süper volkan sistemi gibi jeotermal oluşumların yanı sıra, gri kurt ve bizon gibi megafauna türlerini barındıran zengin biyoçeşitliliği ile "Üstün Evrensel Değer" niteliği taşımaktadır. Araştırmada, "Yellowstone Modeli" olarak literatüre geçen devlet mülkiyeti ve kamusal yarar odaklı yaklaşımın, küresel ölçekte korunan alan politikalarına nasıl referans oluşturduğu irdelenmektedir.
Çalışma ayrıca, Ulusal Park Servisi’nin (NPS) "koruma ve kullanım" dengesi üzerine kurulu yönetim yapısını ve parkın yıllık 4,5 milyonu aşan ziyaretçi trafiğiyle bölgeye sağladığı yaklaşık 700 milyon dolarlık ekonomik katkıyı analiz etmektedir. Ancak artan turizm baskısı, iklim değişikliği ve istilacı türler gibi antropojenik ve çevresel tehditler, parkın ekolojik bütünlüğünü riske atan temel faktörler olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, finansal sürdürülebilirliğin sağlanması, ziyaretçi yönetiminin taşıma kapasitesi sınırlarında tutulması ve bilimsel temelli koruma uygulamalarının sürekliliği, ekosistemin gelecek kuşaklara aktarılmasındaki en kritik unsurlar olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Yellowstone örneği üzerinden modern koruma anlayışının, ekolojik hassasiyetler ile ekonomik ve toplumsal talepler arasında kurduğu dinamik dengeyi ortaya koymaktadır.
The historical turning point of the modern nature conservation paradigm was established with the designation of Yellowstone as the world's first national park in 1872. This study examines Yellowstone National Park within the context of its establishment process, geological and ecological resource values, management strategies, and socio-economic impacts, beginning with the philosophical foundations of conservation thought. The park possesses "Outstanding Universal Value" due to its rich biodiversity, which hosts megafauna species such as the gray wolf and bison, alongside geothermal formations including the Old Faithful Geyser, the Grand Canyon of the Yellowstone, and the supervolcano system. The research investigates how the state ownership and public benefit-oriented approach, referred to in the literature as the "Yellowstone Model," serves as a reference for protected area policies on a global scale.
Furthermore, the study analyzes the management structure of the National Park Service (NPS), which is founded on the balance of "preservation and use," and the economic contribution of approximately $700 million provided to the region by the park, which attracts over 4.5 million visitors annually. However, anthropogenic and environmental threats such as increasing tourism pressure, climate change, and invasive species emerge as primary factors compromising the park's ecological integrity. In this context, ensuring financial sustainability, maintaining visitor management within carrying capacity limits, and the continuity of science-based conservation practices are evaluated as the most critical elements for transmitting the ecosystem to future generations. Consequently, the study demonstrates the dynamic balance established by modern conservation understanding between ecological sensitivities and economic and societal demands through the example of Yellowstone.