BIST Gıda Sektörü Şirketlerinde Faaliyet Dışı Gelir ve Karların Finansal Performansa Etkisi: 2018-2024 Dönemi Analizi


Creative Commons License

Albez A.

The International New Issues in Social Sciences, cilt.13, sa.2, ss.207-232, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, BIST Gıda sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansal yapılarında

faaliyet dışı gelir ve kârların rolünü incelemektedir. 2018-2024 dönemini kapsayan

panel veri analizleri, sektörün finansal performansı ile makroekonomik göstergeler

arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır.

Araştırma bulguları, faaliyet dışı gelirlerin toplam gelir içindeki payının 2018'de

%17,92'lik zirve yaptıktan sonra 2024'te %5,71'e gerilediğini göstermektedir (p<0,05).

Faaliyet dışı kârların payı ise aynı dönemde %64,26'dan %32,81'e düşmüştür.

Regresyon analizleri, bu düşüşün şirketlerin temel faaliyetlerine odaklanma

stratejileriyle anlamlı ilişkili olduğunu doğrulamaktadır (β=-0,42; t=-3,21).

Makroekonomik analizler, USD/TRY kurundaki %1'lik artışın faaliyet dışı kârları 0,85

puan (R²=0,72), ÜFE'deki %1'lik artışın ise 0,42 puan artırdığını göstermektedir

(p<0,01). Faiz oranlarındaki değişimlerin ise gecikmeli etkiler yarattığı tespit

edilmiştir.

Çalışma, BIST Gıda sektöründeki şirketlerin finansal yapılarının makroekonomik

şoklara karşı kırılgan olduğunu ve sürdürülebilir büyüme için temel faaliyet odaklı

stratejilerin kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Bulgular, politika yapıcılar ve

şirket yöneticileri için istikrarlı finansal yapı oluşturmaya yönelik önemli çıkarımlar

sunmaktadır