İstihdam Politikalarının Etkinliği: TR Alt Bölge Düzeyinde VZA Uygulamaları

Creative Commons License

Genç A., Azgün S., Bektaş S.

INTERNATIONAL JOURNAL OF ECONOMICS, BUSINESS AND POLITICS, cilt.10, sa.2, ss.824-842, 2026 (TRDizin)

Özet

İşsizlik ve istihdam, tüm dünyada görülen ve günümüze kadar yok edilemeyen bir olgudur. İşsizlik sorununun oluşmasında, ekonomik büyüme, teknolojik ilerleme, demografik yapı, eğitim düzeyi ve iş gücü pazarı gibi faktörler etkili olmaktadır. Bu olguyu ortadan kaldırmak için istihdama yönelik politikalar uygulanmaktadır. Bunlar içerisinde aktif istihdam politikaları, pasif istihdam politikaları, teşvikler, sübvansiyonlar, eğitim destekleri gibi birçok uygulama yer almaktadır. Bu araştırmada 2017-2022 yılları arasında uygulanan istihdam politikalarının istihdam üzerindeki etkisi veri zarflama analiz yöntemiyle araştırılmıştır. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde istihdam, istihdam türleri, işsizlik, işsizlik türleri, aktif istihdam politikaları, politikalar kapsamında uygulanan programlar (AİP, MEK, İEP, TYP, Teşvikler) hakkında bilgi verilmiş olup, Türkiye’de ve Dünya’da uygulanan programlar hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde Türkiye’de ve dünyada aktif istihdam politikalarına yönelik yapılmış çalışmaların veri setleri ve sonuçları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın amacı kapsamı ve uygulanacak olan veri zarflama analizi ve süper etkinlik analizi hakkında bilgi verilmiştir. Araştırma kapsamında girdi değişkenleri olarak; İMD, kursiyer, MEK, TYÇP, İEP, diğer programlar ve işveren teşvikleri kullanılmıştır. Çıktı değişkeni olarak istihdam oranı kurs kapsamında işe yerleştirilen kişi, gayri safi yurt içi katma değer, kadın istihdam oranı ve erkek istihdam oranı kullanılmıştır. Son bölümde ise araştırmanın sonuçlarına, bulgularına ve istihdam politikalarına yönelik değerlendirmelere yer verilmiştir. Araştırmada AİP kapsamında kaynakların etkin kullanılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.