Akademik Veri Yönetim Sistemi
Journal of Studies in Advanced Technologies, cilt.3, sa.2, ss.112-124, 2025 (TRDizin)
Günümüzde hızla artan nüfus ve buna bağlı olarak artan yapılaşma ihtiyacı, mühendislik açısından elverişsiz zeminlerin inşaat projelerinde kullanımını kaçınılmaz hâle getirmiştir. Bu durum, zemin stabilizasyonunu pek çok altyapı ve üstyapı uygulaması için önemli bir gereklilik haline getirmiştir. Bu çalışma, tekstil ve inşaat sektörlerinden kaynaklanan ambalaj atığı niteliğindeki atık polyester şeritlerin (APŞ), kil zeminlerin iyileştirilmesinde rastgele donatı malzemesi olarak kullanım potansiyelini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, atık polyester şeritler 5 mm uzunluğunda lif ve farklı en/boy oranlarına sahip parçacıklar (μ = 0.5; 0.75; 1.00 ve 1.25) şeklinde hazırlanmış ve kil zemin içerisine ağırlıkça %0.4; %0.8; %1 ve %3 oranlarında rastgele ilave edilmiştir. Hazırlanan donatılı ve donatısız numuneler üzerinde serbest basınç dayanımı (SBD) deneyleri ve geçirimlilik deneyleri yapılmıştır. Sonuçlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Deneysel bulgular, APŞ katkısının zemin dayanımını genel olarak artırdığını göstermiştir. Özellikle %0.4 katkı oranı ve lif formunda hazırlanan numune, 1217 kPa ile en yüksek dayanım değerini elde etmiş ve bu değer, donatısız numuneye kıyasla %11.96 oranında artış sağlamıştır. Geçirimlilik deney sonuçlarına göre de atık polyester şerit yüzeylerinin yüksek pürüzlülüğe sahip olması nedeniyle, donatılı numunelerin geçirimlilik katsayısında kısmi bir azalma gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, atık polyester şeritlerin zemin stabilizasyonunda kullanımı; yalnızca mühendislik performansını iyileştiren etkisiyle değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik ve atık yönetimi açısından da önemli katkılar sunan, yenilikçi ve uygulanabilir bir yöntem olarak öne çıkmaktadır.