KAPSAYICI EĞİTİM ORTAMINDA TURİST REHBERİ ADAYLARININ KÜLTÜRLERARASI YETKİNLİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Senchylo -Tatlılıoglu N., Tatlılıoğlu K.

XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi, Lefkoşa, Kıbrıs (Kktc), 3 - 05 Eylül 2026, cilt.2, sa.15, ss.172-182, (Tam Metin Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
Cilt numarası: 2
Basıldığı Şehir: Lefkoşa
Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)
Sayfa Sayıları: ss.172-182
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Atatürk Üniversitesi Adresli: Evet

Bu çalışmanın amacı, turist rehberi adaylarının kültürlerarası yetkinliklerinin geliştirilmesine yönelik uygulama odaklı bir modelin denenmesidir. Kültürlerarası yetkinlik, kapsayıcı eğitimin ayrılmaz bir bileşeni olarak değerlendirilmektedir. Yüksek öğretimde yaşanan güncel dönüşüm, geleneksel bilgi aktarımından yetkinlik temelli ve uygulama odaklı öğrenmeye geçişi öngörmektedir. Bu durum, özellikle turist rehberliği alanında öğrenim gören öğrencilerin yetiştirilmesinde özel bir önem taşımaktadır. Günümüz turizm rehberliği uygulamaları, rehberlerin kültürel farklılıklara saygı göstermelerini, önyargı ve stereotiplerden kaçınmalarını, farklı kültürlerden bireylerle etkili iletişim kurabilmelerini ve grup içerisindeki tüm katılımcılar için rahat ve kapsayıcı bir ortam sağlayabilmelerini gerektirmektedir. Bu nedenle kültürlerarası yetkinliğin geliştirilmesi, kapsayıcı eğitim paradigmasının temel hedeflerinden biri hâline gelmiştir. Hedeflerin gerçekleşmesi alan uzmanlarının yeterlilik düzeyine bağlıdır. Araştırma kapsamında yöntem olarak, öğrencilerin kültürlerarası yetkinliklerini geliştirmeye yönelik uygulama odaklı bir model denenmiştir. Model, yabancı dil derslerinde, ana dili hedef dil olan öğretim elemanının katılımıyla yürütülen kalabalık öğrenci gruplarında uygulanmıştır. Öğrenciler, rehber rolünü üstlenerek yerel turistik mekânlar hakkında yabancı dilde sunumlar ve videolar hazırladılar. Hazırlanan videolar, öğrencilerin isteğine bağlı olarak sosyal medya platformlarında paylaşılmıştır. Sürecin sonunda gerçekleştirilen anonim grup anketi, öğrencilerin öz değerlendirme ve akran değerlendirmesi yapmaları teşvik edilmiştir. Sonuç olarak, bu uygulama modeli dijital kaynakların kullanımını eğitim sürecine entegre etmekte, kültürel farklılıklara saygıyı geliştirmekte, tüm grup üyeleri için kapsayıcı bir iletişim ortamı oluşturma becerisini desteklemekte, turist rehberi adaylarının kültürlerarası yetkinliklerinin geliştirilmesine katkı sağlamakta ve kapsayıcı eğitim ile sürdürülebilir turizmin temel ilkeleriyle uyum gösterdiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kültürlerarası yetkinlik, turist rehberliği, uygulama odaklı öğrenme, kapsayıcı eğitim ortamı, dijital kaynaklar.

Apelt, H., Zhumbei, M., Pozdniakov, O., Poznanskyy, R., & Savchuk, N. (2023). The Role of Intercultural Communicative Competence Formation in Teaching Foreign Languages to Students of Hospitality and Tourism Specialties, Conhecimento & Diversidade, 15(36), 570-586.

Artar, M., Çakır İlhan, A., Okvuran, A., & Güneröz, C. (2026). Museums, youth, and inclusive learning: insights from the Young Culture Ambassadors Project, Cogent Education, 13(1), 2666703.

Bahlai, O., Machynska, N., Matviiv-Lozynska, Y., Senkovych, O., & Voloshyn, M. (2019). Developing students' intercultural communicative competence in foreign language classroom, Advanced

Education, 6(11), 55-59. (https://doi.org/10.20535/2410-8286.158078).

Bakogiannis, A. (2025). Inclusivity in focus: Reimagining competency frameworks, Journal of Learning Development in Higher Education, 36, 1-16.

Bakogiannis, A., & Papavasiliou, E. (2026). Exploring inclusive teaching practices of English for Academic Purposes (EAP) in higher education (HE): A systematic review and narrative synthesis. Higher Education, 91, 1525–1553. (https://doi.org/10.1007/s10734-025-01483-3).

Hanze University of Applied Sciences. (n.d.). A safe learning environment. Hanze Educational Concept. https://libguides.hanze.nl/characteristics-hanze-educational-concept/a-safe-learning-environment. Erişim tarihi: 15.09.2026.

Rusmiati D., Suratno G., Pinontoan N. A. (2025). Implementing cross-cultural communication in tour guiding styles: A study of foreign tourists in Indonesia. Proceedings of the Palembang Tourism Forum Volume 2 2025 (PTF-2025). Advances in Economics, Business and Management Research. (pp. 132–147). Springer. (https://doi.org/10.2991/978-94-6463-912-4-13).

Senchylo-Tatlilioglu, N., Zavalniuk, I., Bohatko, V., Horobets, R., & Romanchuk, S. (2026). Cognitive Mechanisms of Metaphor Formation and Interpretation in Second Language Learning. Novitas-ROYAL (Research on Youth and Language), 20(1), 54–65. (https://doi.org/10.5281/zenodo.19449844).

Senchylo-Tatlilioglu. N. (2026). Developıng Communıcatıve Competence ın Tourıst Guıdıng Professıonals Through Sımulatıon and Role-Play Modelıng: A Large-Group Experıence, Actual Problems in the System of Education: General Secondary Education Institution-Pre-university Training-Higher Education Institution, 1(6), 563–572. (https://doi.org/10.18372/2786-5487.1.21559).

Shuali, T., Tenreiro, V., Carmona, C., Simó, M., Aneas, A., Bekerman, Z., Bar, A., Neubauer, A., & Casino, A. M. (2023). Addressing educational needs of teachers in the EU for inclusive education in a context of diversity: Towards intercultural and democratic competent teachers in the EU: Key findings from literature and practice and recommendations for policymakers (INNO4DIV Project). Publications Office of the European Union. Volume 4. (https://doi.org/10.2760/8401).

Şengöz, A., Arıca, R., Kline, C., & Çakmak, T. F. (2025). Guiding the path to sustainable tourism development: Exploring the multifaceted roles of tour guides through social exchange theory. Tourism Management, 110, 105162. (https://doi.org/10.1016/j.tourman.2025.105162).

Tatlılıoğlu, K. (2019). Sürdürülebilir Kalkınma ve İnsani Kalkınma İle İlişkisi: Sosyal Psikolojik Bir Değerlendirme. Uluslararası Arıcılık Araştırmaları ve Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma Stratejileri Kongresi, 11-13 Ekim, 2019, Bingöl-TÜRKİYE.

Trang, T. T. T., & Phuong, V. T. (2023). Needs analysis about intercultural communicative competence among undergraduate tourism students, Journal of Psycholinguistic Research, 52(6), 2599-2620

Verma, A., Harris, J., & Amrane-Cooper, L. (2025). Designing For Worldwide Inclusive Cultures: Research insights. University of London.

The aim of this study is to test a practice-oriented model designed to develop the intercultural competence of prospective tourist guides. Intercultural competence is regarded as an integral component of inclusive education. The ongoing transformation of higher education involves a shift from traditional knowledge transmission to competency-based and practice-oriented learning. This shift is particularly important in the training of students studying tourist guiding. Contemporary tourist guiding practices require guides to respect cultural differences, avoid prejudices and stereotypes, communicate effectively with individuals students’ intercultural competence was tested. The model was implemented in foreign language classes involving large groups of students taught by a native speaker of the target language. Students assumed the role of tourist guides and prepared presentations and videos in a foreign language about local tourist attractions. The videos were shared on social media platforms on a voluntary basis. At the end of the process, an anonymous group survey was conducted, encouraging students to engage in self-ssessment and peer assessment. The findings indicate that the proposed practice-oriented model integrates digital resources into the educational process, promotes respect for cultural differences, supports the development of skills necessary to create an inclusive communication environment for all group members, and contributes to the development of prospective tourist guides’ intercultural competence. Furthermore, the model is consistent with the fundamental principles of inclusive education and sustainable tourism.

Keywords: Intercultural competence, tourist guiding, practice-oriented learning, inclusive educational environment, digital resources.